در تاریخ فلسفه، کمتر متفکری به اندازه آرتور شوپنهاور (Arthur Schopenhauer) توانسته است مسئله رنج انسان را به مرکز یک دستگاه فلسفی تبدیل کند. او برخلاف فیلسوفانی که عقل را نیروی اصلی سامان‌دهنده جهان می‌دانستند، معتقد بود در ژرفای هستی نیرویی کور و پایان‌ناپذیر به نام اراده (Wille) حضور دارد؛ نیرویی که انسان و طبیعت را به حرکت وامی‌دارد، بی‌آنکه مقصد نهایی و آرامش پایداری برای آن‌ها فراهم کند. تمبر یادبودی جمهوری فدرال آلمان که در ۱۸ فوریه ۱۹۸۸ به مناسبت دویستمین سالروز تولد او منتشر شد، پرتره یکی از تأثیرگذارترین فیلسوفان آلمانی را به تصویر می‌کشد؛ متفکری که شهرتش در زمان حیات دیرهنگام و پس از سال‌ها انزوای فکری شکل گرفت.

تمبر، پرتره شوپنهاور را در ترکیبی از رنگ‌های سیاه و قهوه‌ای سِیِنا نشان می‌دهد. نام فیلسوف و تاریخ تولد و مرگ او، ۱۷۸۸ و ۱۸۶۰، هویت تاریخی تصویر را مشخص می‌کنند. اثر به طراحی الیزابت فون یانوتا-بزوفسکی تعلق دارد؛ هنرمندی که در طراحی تمبرهای آلمانی به بازآفرینی چهره شخصیت‌های تاریخی و فرهنگی می‌پرداخت. این قطعه با روش گراور نوری در چاپخانه فدرال برلین تولید شد و تیراژ آن به ۳۲ میلیون نسخه رسید. انتخاب سال ۱۹۸۸ نیز تصادفی نبود: شوپنهاور در ۲۲ فوریه ۱۷۸۸ در دانزیگ، شهر امروزی گدانسک در لهستان، متولد شده بود و انتشار تمبر چهار روز پیش از سالروز تولدش انجام گرفت.

مهم‌ترین اثر شوپنهاور، جهان همچون اراده و تصور (Die Welt als Wille und Vorstellung) است که در ۱۸۱۸ تکمیل و در ۱۸۱۹ منتشر شد. او در این کتاب میان جهان به‌مثابه تصور، یعنی آنچه در تجربه و شناخت انسان پدیدار می‌شود، و جهان به‌مثابه اراده، یعنی نیروی بنیادین پشت نمودها، تمایز می‌گذارد. از نظر او انسان تصور می‌کند با رسیدن به خواسته‌هایش خوشبخت خواهد شد؛ اما هر خواسته تازه، فقدانی تازه می‌آفریند. پس از برآورده‌شدن میل نیز آرامش چندان دوام نمی‌آورد و ملال جای آن را می‌گیرد. از همین رو زندگی در نوسانی میان رنج و ملال گرفتار است.

بااین‌حال، شوپنهاور راه‌هایی برای رهایی موقت یا عمیق‌تر از سلطه اراده مطرح می‌کند. هنر انسان را برای لحظاتی از منافع شخصی و خواسته‌های روزمره آزاد می‌سازد. او برای موسیقی جایگاهی ممتاز قائل بود و آن را بیانی مستقیم‌تر از حقیقت اراده می‌دانست. در اخلاق نیز شفقت (Mitleid) اهمیت بنیادین دارد: انسان زمانی از خودخواهی فاصله می‌گیرد که رنج دیگران را به‌درستی دریابد. زهد و کاستن از خواسته‌های فردی نیز در فلسفه او راهی برای انکار سلطه اراده بر زندگی است.

اندیشه شوپنهاور از افلاطون، ایمانوئل کانت و مطالعات او درباره اوپانیشادها تأثیر پذیرفته بود. او همچنین بر متفکران و نویسندگانی چون فریدریش نیچه، توماس مان و لئو تولستوی اثر گذاشت. بااین‌همه، مسیر شهرتش آسان نبود. کتاب اصلی او در زمان انتشار چندان مورد توجه قرار نگرفت و رقابت فکری‌اش با هگل در دانشگاه برلین نیز به موفقیت نینجامید. انتشار مجموعه نوشته‌هایش با عنوان پاره‌رگا و پارالیپومنا (Parerga und Paralipomena) در سال ۱۸۵۱ سرانجام شهرت گسترده‌تری برایش به همراه آورد.

این تمبر یادبودی، علاوه بر ثبت دویستمین سالروز تولد یک فیلسوف، به شخصیتی اختصاص دارد که پرسش‌هایش هنوز برای انسان معاصر زنده‌اند: آیا خواستن همیشگی سرچشمه زندگی است یا منشأ ناآرامی آن؟ آیا هنر می‌تواند ما را از سلطه امیال آزاد کند؟ و آیا شفقت راهی برای عبور از خودخواهی است؟ ارزش تمبرشناختی این قطعه در کنار موضوع فلسفی آن، به انتشار یادبودی، طراحی اختصاصی و چاپ ۳۲ میلیون نسخه‌ای آن بازمی‌گردد.

شما می‌توانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.