چهره شامپانزه برای بسیاری از انسان‌ها آشناست؛ جانوری با حالت‌های چهره، رفتارهای اجتماعی و ساختار بدنی که شباهت‌های قابل توجهی با انسان دارد. تمبر شامپانزه (Chimpanzee) از فجیره که در سال ۱۹۷۲ منتشر شد، این جانور را به موضوع اصلی یک انتشار تصویری تبدیل کرده و در قالب سری میمون‌ها (Monkeys) جای گرفته است. نام علمی Pan troglodytes نیز هویت زیستی سوژه را با دقت مشخص می‌کند.

شامپانزه از خانواده کپی‌های بزرگ است و در طبقه‌بندی جانوری، به دلیل ویژگی‌های رفتاری و زیستی خود جایگاه ویژه‌ای دارد. همین ویژگی باعث شده تصویر آن در مجموعه‌های مرتبط با جانوران، پستانداران و نخستی‌ها مورد توجه قرار گیرد. در این تمبر، موضوع اصلی یک حیوان منفرد نیست که صرفاً برای زیبایی تصویر انتخاب شده باشد؛ بلکه خودِ گونه جانوری محور انتشار است و عنوان سری نیز این تمرکز را تأیید می‌کند.

انتشار چنین تمبری در فجیره در سال ۱۹۷۲ را باید در فضای گسترده‌تر رواج تمبرهای موضوعی حیوانات در آن دوره دید. در دهه‌های میانی قرن بیستم، تصاویر حیات‌وحش به یکی از سوژه‌های پرکاربرد تمبرنگاری تبدیل شده بودند. تمبرها علاوه بر کاربرد پستی، امکان معرفی گونه‌های جانوری و ایجاد مجموعه‌هایی با محوریت طبیعت را فراهم می‌کردند. فجیره نیز در دوره پیش از تشکیل امارات متحده عربی، انتشارهایی با موضوعات متنوع بین‌المللی داشت.

از نظر ظاهری، استفاده از چاپ رنگارنگ برای چنین سوژه‌ای اهمیت دارد؛ زیرا تصویر یک جانور در تمبرهای حیات‌وحش به جزئیات ظاهری و جلوه تصویری وابسته است. روش لیتوگرافی افست نیز امکان تولید تصاویر رنگی را فراهم می‌کرد و در انتشارهای تصویری آن دوره کاربرد گسترده‌ای داشت. نبود واترمارک نیز یکی دیگر از مشخصات فنی ثبت‌شده این نمونه است.

قالب انتشار نیز نکته قابل توجهی به شمار می‌آید. این اثر در قالب مینی‌شیت ارائه شده است؛ بنابراین هنگام قرار دادن آن در یک مجموعه، باید آن را به عنوان یک انتشار مستقل و بزرگ‌تر از یک تمبر معمولی در نظر گرفت. ارزش اسمی ۵ ریال قطر نیز با نظام پولی مورد استفاده در آن دوره مرتبط است و بخشی از ویژگی‌های تاریخی انتشار را تشکیل می‌دهد.

وجود یک واریته جزئی ثبت‌شده نیز جنبه دیگری به بررسی این تمبر اضافه می‌کند. برای مجموعه‌دارانی که تنها به موضوع جانوری اکتفا نمی‌کنند و تفاوت‌های چاپی و گونه‌های ثبت‌شده یک انتشار را نیز دنبال می‌کنند، چنین اطلاعاتی می‌تواند در شناسایی نمونه اهمیت داشته باشد.

از منظر تمبرشناسی موضوعی، شامپانزه به‌طور طبیعی در مجموعه‌های مربوط به حیوانات، پستانداران، میمون‌ ها و نخستی‌ها قرار می‌گیرد. در عین حال، قرار گرفتن آن در یک سری اختصاص‌یافته به میمون‌ها، امکان بررسی تصویری چند گونه مختلف در کنار یکدیگر را فراهم می‌کند. این ویژگی به انتشار فجیره هویت مشخصی در میان تمبرهای حیات‌وحش دهه ۱۹۷۰ می‌دهد.

در مجموع، تمبر شامپانزه فجیره ۱۹۷۲ نمونه‌ای از تمبرهای موضوعی جانوران است که یک گونه شناخته‌شده از پستانداران را در قالب مینی‌شیت به نمایش گذاشته است. ترکیب موضوع علمی، چاپ رنگی، انتشار هوایی و وجود واریته ثبت‌شده، آن را به اثری قابل بررسی در حوزه تمبرشناسی حیوانات تبدیل می‌کند.

شما می‌توانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.