تمبر
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
نوع تمبرپست هوایی
-
کشور
سال ۱۹۷۲ یکی از سالهای تعیینکننده در تاریخ اکتشافات فضایی بود. در این سال، مأموریت آپولو ۱۷ (Apollo 17) بهعنوان آخرین مأموریت سرنشیندار برنامه آپولو به مقصد کره ماه انجام شد. این مأموریت در ۷ دسامبر ۱۹۷۲ از مرکز فضایی کندی در ایالت فلوریدا آغاز شد و فضانوردان آن، یوجین سرنان، هریسون اشمیت و رونالد ایوانز، در جریان سفر خود به ماه و مدار آن، بخشی از مهمترین تجربههای علمی و عملی بشر در فضا را رقم زدند. انتشار تمبر «داخل سفینه فضایی» در مجموعه آپولو ۱۷، توجه را از خود ماه و سطح آن به محیطی معطوف میکند که فضانوردان سفر فضایی خود را در آن انجام میدادند.
موضوع این تمبر، فضای داخلی سفینه است؛ محیطی محدود و مهندسیشده که در آن تجهیزات هدایت، سامانههای ارتباطی، ابزارهای کنترل و امکانات موردنیاز فضانوردان برای ادامه مأموریت قرار داشت. برخلاف تصور رایج از سفر فضایی بهعنوان حرکتی آزاد در پهنه بیکران کیهان، فضانوردان درون محفظهای فشرده و پیچیده فعالیت میکردند که کوچکترین اختلال در عملکرد تجهیزات آن میتوانست بر ایمنی مأموریت تأثیر بگذارد. از این منظر، تصویر کپسول فضایی تنها نمایش یک وسیله پرتاب نیست، بلکه یادآور وابستگی سفرهای فضایی به مهندسی دقیق، کنترل مداوم و همکاری انسان با فناوری است.
قرارگرفتن این موضوع در مجموعه آپولو ۱۷ اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا این مأموریت پایان مرحلهای از رقابت فضایی آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی بود که با فرود انسان بر ماه در سال ۱۹۶۹ به نقطه عطفی رسیده بود. آپولو ۱۷ علاوه بر دستاوردهای علمی، آخرین فرصت در چارچوب برنامه آپولو برای انجام اکتشافات سرنشیندار سطح ماه به شمار میرفت.
در این تمبر باید به یک نکته تاریخی توجه کرد: آپولو ۱۷ در دسامبر ۱۹۷۲ انجام شد و آخرین مأموریت سرنشیندار برنامه آپولو برای فرود بر ماه بود. همچنین رأسالخیمه در همان سال به امارات متحده عربی پیوست؛ بنابراین زمینه سیاسی انتشار این تمبر را باید در دوره شکلگیری امارات بررسی کرد، نه بهعنوان یک کشور مستقل امروزی.
از نظر طراحی تمبرشناسی، عنوان «داخل سفینه فضایی» (Inside Space Capsule) به یکی از جنبههای کمتر دیدهشده اکتشافات فضایی اشاره دارد: محیط عملیاتی فضانوردان. کپسول فرماندهی آپولو در طول سفر، محل استقرار سه فضانورد و مرکز کنترل بخش مهمی از عملیات پرواز بود. این فضا با مجموعهای از ابزارهای ناوبری، نمایشگرها و تجهیزات ارتباطی و کنترلی سازماندهی شده بود. بنابراین موضوع تمبر را میتوان بازنمایی زندگی و فعالیت انسان در فضای بسته فضاپیما دانست.
از نظر فنی، این تمبر با روش لیتوگرافی افست (Offset Lithography) و در چاپخانه فورمت اینترنشنال تولید شده است. چاپ چندرنگ امکان تفکیک عناصر تصویری و نمایش جزئیات فضای داخلی کپسول را فراهم میکند. ابعاد ۵۲ × ۴۰ میلیمتری آن نیز فضای نسبتاً مناسبی برای نمایش یک صحنه فضایی فراهم کرده است. دندانهبندی ترکیبی ۱۲٫۵ × ۱۳ و فقدان واترمارک از دیگر مشخصات فنی آن هستند.
از منظر مجموعهداری، این تمبر در کنار دیگر آثار مرتبط با آپولو ۱۷، تاریخ فضانوردی آمریکا، مأموریتهای ماه، زندگی فضانوردان و فناوری کپسولهای فضایی جای میگیرد. همچنین ارزش اسمی ۵ ریال و انتشار آن با عنوان پست هوایی، از ویژگیهایی هستند که در بررسی هویت پستی این اثر اهمیت دارند.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.