تمبر
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
نوع تمبرتمبر خیریه
-
کشور
در دانمارک، سنت انتشار نشانهای کریسمس (Christmas Seals) سابقهای فراتر از یک قرن دارد. نخستین نمونه این نشانها در سال ۱۹۰۴ با ابتکار اینار هولبول (Einar Holbøll)، کارمند اداره پست دانمارک، منتشر شد. ایده اصلی ساده اما اثرگذار بود: مردم هنگام ارسال نامهها و کارتهای تبریک کریسمس، نشان کوچکی را در کنار تمبر پستی خریداری و روی پاکت الصاق کنند تا درآمد حاصل از فروش آن صرف امور خیریه شود. این ابتکار بهتدریج به یکی از سنتهای شناختهشده اجتماعی دانمارک تبدیل شد و زمینه تأسیس و فعالیت بنیاد یولمارکه را فراهم کرد.
نشان کریسمس سال ۱۹۵۷ بخشی از همین سنت است؛ انتشاری که موضوع آن به کشتیهای دانمارکی اختصاص داشت. در طراحی این مجموعه، انواع شناورها از جمله کشتی بادبانی، قایق ماهیگیری، کشتی مسافربری، کشتی فانوسدار و یخشکن مورد توجه قرار گرفتند. این انتخاب، علاوه بر ارتباط با فضای دریایی و جغرافیای دانمارک، تصویری از پیوند تاریخی این کشور با دریا، کشتیرانی و حملونقل دریایی ارائه میکرد. در یکی از طرحهای شاخص این سال، کشتی بادبانی با درخت کریسمس بر فراز دکل به تصویر درآمده است؛ ترکیبی که موضوع دریانوردی را با نمادهای جشن کریسمس پیوند میدهد.
طراحی نشان سال ۱۹۵۷ بر عهده پول آبراهامسن (Povl Abrahamsen) بود؛ معماری که در زمینه تصویرگری نیز فعالیت داشت. مجموعه آن سال شامل پنج طرح متفاوت بود و در چاپخانه اگمونت اچ. پترسن (Egmont H. Petersen) به چاپ رسید. بر اساس اطلاعات بنیاد یولمارکه، تیراژ مجموعه به ۶۰ میلیون نشان رسید و درآمد حاصل از فروش آن به ۲٬۰۳۸٬۹۳۵ کرون دانمارک بالغ شد. این ارقام نشان میدهند که انتشار این آثار صرفاً یک فعالیت تزئینی یا مناسبتی نبود، بلکه بخشی از یک برنامه گسترده تأمین مالی امور حمایتی به شمار میرفت.
نشان کریسمس دانمارک در طبقه تمبرهای موسوم به سیندرلا (Cinderella Stamps) قرار میگیرد؛ یعنی ظاهری شبیه تمبر پستی دارد، اما از سوی اداره پست بهعنوان تمبر رسمی منتشر نشده و ارزش اسمی یا اعتبار مستقل برای پرداخت هزینه ارسال مرسولات ندارد. ناشر این اثر بنیاد یولمارکه، یک نهاد خیریه غیردولتی است و چاپ آن نیز به یک چاپخانه تجاری سپرده شده است. بنابراین با یک نشان خیریه خصوصی و غیرپستی روبهرو هستیم، نه یک تمبر رسمی دولتی یا پستی دانمارک. این نشانها برای الصاق در کنار تمبر اصلی روی نامهها و کارتهای کریسمس عرضه میشدند و درآمد فروششان به حمایت از کودکان اختصاص داشت.
از نظر اهمیت تمبرشناسی، این اثر برای مجموعههای نشانهای کریسمس دانمارک، تاریخ فعالیتهای خیریه اروپا، کشتیهای تاریخی، دریانوردی اسکاندیناوی و آثار سیندرلا جایگاه مشخصی دارد. نکته متمایز آن، پیوند موضوع دریایی با سنت اجتماعی جمعآوری کمکهای مردمی است؛ سنتی که در دانمارک از ابتدای قرن بیستم به یکی از جلوههای شناختهشده حمایت از کودکان تبدیل شد.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.