قبرس در دوران باستان یکی از مراکز مهم هنری شرق مدیترانه بود؛ جزیره‌ای که موقعیت جغرافیایی آن موجب ارتباط مستمر با تمدن‌های مصر، شام و جهان یونانی شد. این پیوندهای فرهنگی در آثار باستان‌شناختی آن، به‌ویژه پیکره‌های سنگی و مجسمه‌های آیینی، جلوه روشنی دارند. تمبر ۱۰ میل قبرس که در ۷ ژوئن ۱۹۷۶ منتشر شد، نمونه‌ای از توجه به این میراث هنری است و تصویر سردیس مردی ریش‌دار را به نمایش می‌گذارد؛ اثری از سنگ آهک که بخشی از تاریخ پیکرتراشی در قبرس باستان را بازتاب می‌دهد.

این سردیس متعلق به مجموعه آثار باستانی قبرس است ،سردیس مجسمه‌ای که فقط سر و معمولاً بخشی از گردن یا شانه‌های یک انسان را نشان می‌دهد.

نمونه‌ای از آن با شماره ثبت 74.51.2857 در موزه متروپولیتن نیویورک نگهداری می‌شود. اثر اصلی از محوطه باستانی گولگویی (Golgoi)، در نزدیکی آیوس فوتیوس، به دست آمده و در سال ۱۸۷۰ توسط لوئیجی پالما دی چزِنولا کشف شده است. این مجسمه در سال ۱۸۷۴ به مجموعه موزه متروپولیتن راه یافت. بر اساس اطلاعات این موزه، سردیس به پیکره‌ای با ابعادی بزرگ‌تر از اندازه طبیعی تعلق داشته و قدمت آن به حدود ۵۹۹ تا ۵۵۰ پیش از میلاد بازمی‌گردد.

یکی از ویژگی‌های قابل توجه این اثر، کلاه مخروطی‌شکل آن است. چنین پوششی در سرزمین شام از اواخر قرن هشتم پیش از میلاد شناخته شده بود و تا میانه قرن هفتم پیش از میلاد به قبرس راه یافته بود. شکل کلاه، با برجستگی بالای سر و بخش‌های آویخته در طرفین، از پوشش‌های شاخص برخی شخصیت‌های بلندمرتبه در هنر آن دوران به شمار می‌رفت. بنابراین، این جزئیات صرفاً جنبه تزئینی ندارند و در شناخت جایگاه اجتماعی شخصیتی که پیکره او ساخته شده، اهمیت دارند.

ریش مجسمه نیز از نظر هنری قابل توجه است. هنرمند با استفاده از حلقه‌های گرد و منظم، بافت موهای صورت را به شکلی برجسته و مشخص اجرا کرده است. پژوهشگران این شیوه پرداخت ریش را با تأثیر هنر سفالینه و پیکرتراشی سفالی بر مجسمه‌سازی سنگی مرتبط دانسته‌اند. چنین ویژگی‌ای نشان می‌دهد که هنرمندان قبرسی در شکل‌دهی آثار سنگی خود از تجربه‌های هنری و فنون رایج در دیگر شاخه‌های پیکرتراشی نیز بهره می‌گرفتند.

سنگ آهک از مواد مهم در هنر مجسمه‌سازی قبرس باستان بود و قابلیت شکل‌پذیری آن امکان اجرای جزئیات چهره و پوشش را فراهم می‌کرد. این سردیس نمونه‌ای از سنت پیکرتراشی دوره آرکائیک قبرس است؛ دوره‌ای که در آن عناصر هنری بومی با تأثیرات فرهنگی مناطق پیرامونی درآمیخته بودند.

تمبر موردنظر در قالب سری پستی قطعی سال ۱۹۷۶ و در کنار دیگر تصاویر برگرفته از آثار تاریخی و هنری قبرس منتشر شد. چاپ رنگارنگ به روش لیتوگرافی افست، ابعاد ۲۷ × ۳۷ میلی‌متر و دندانه‌بندی ۱۲¼ در ۱۳¾ از مشخصات فنی آن هستند. تیراژ ده میلیون قطعه نیز نشان‌دهنده انتشار گسترده این ارزش اسمی در شبکه پستی کشور است.

از دیدگاه مجموعه‌داری، این تمبر در تقاطع چند موضوع مهم قرار می‌گیرد: هنر باستانی قبرس، مجسمه‌سازی سنگی، آثار باستان‌شناختی و میراث فرهنگی مدیترانه. ارتباط تصویر آن با یک اثر شناخته‌شده در مجموعه موزه متروپولیتن نیز به شناسایی دقیق‌تر موضوع کمک می‌کند.

این تمبر ۱۰ میل، فراتر از یک تصویر تزئینی، بخشی از میراث پیکرتراشی قبرس را به دنیای تمبرها منتقل کرده و نمونه‌ای از بازتاب هنر باستان در طراحی تمبرهای پستی قرن بیستم است.

شما می‌توانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.