تمبر «جام دو‌رنگ باستانی» (Archaic Bichrome Cylix) قبرس، که در ۲۲ فوریه ۱۹۷۱ منتشر شد، به یکی از جلوه‌های هنر سفالگری این جزیره در دوران آرکائیک اختصاص دارد. واژه «سایلیکس» (Cylix یا Kylix) نام نوعی جام نوشیدن در جهان یونان باستان است که معمولاً کاسه‌ای پهن و کم‌عمق، پایه‌ای نسبتاً بلند و دو دسته افقی در دو سوی بدنه داشت. این جام‌ها در مهمانی‌ها و مجالس نوشیدن کاربرد داشتند و به‌تدریج به یکی از شکل‌های شناخته‌شده ظروف سفالی در فرهنگ مدیترانه تبدیل شدند. عنوان تمبر با تأکید بر ویژگی «دو‌رنگ» (Bichrome)، به شیوه تزئین سفال اشاره دارد که در آن دو رنگ اصلی در کنار رنگ زمینه برای ایجاد نقش و آرایه به کار می‌رفتند.

قبرس در دوران آرکائیک، یعنی به‌طور کلی از حدود سده هشتم تا پایان سده ششم پیش از میلاد، یکی از مراکز مهم تولید و مبادله سفال در مدیترانه شرقی بود. موقعیت جزیره میان آناتولی، سواحل شام، مصر و جهان اژه، زمینه تماس مستمر سنت‌های هنری گوناگون را فراهم می‌کرد. سفالگران قبرسی در این دوره از نقش‌مایه‌ها و شیوه‌های تزئینی متنوعی بهره می‌گرفتند و محصولاتشان در کنار مصرف داخلی، در شبکه‌های بازرگانی منطقه‌ای نیز جابه‌جا می‌شد. از همین رو، ظروف قبرسی را نمی‌توان صرفاً تقلیدی از سفال یونانی یا فنیقی دانست؛ آن‌ها حاصل سنت‌های بومی و تأثیرات متقابل فرهنگی در جزیره بودند.

سفال دو‌رنگ قبرس از نظر فنی و تصویری اهمیت ویژه‌ای دارد. در این شیوه، نقش‌ها با رنگ‌هایی متضاد با زمینه ظرف اجرا می‌شدند و گاه خطوط و جزئیات تیره در کنار سطوح سرخ‌فام یا روشن، ترکیبی منظم و چشم‌نواز پدید می‌آوردند. این آرایه‌ها می‌توانستند شامل خطوط هندسی، نوارهای افقی، نقوش گیاهی یا صورت‌های جانوری باشند؛ اما درباره جام مشخصی که تصویر آن روی تمبر آمده، بدون مشاهده تصویر یا شناسایی دقیق اثر در مجموعه موزه‌ای، نمی‌توان نقش‌مایه‌های معینی را به آن نسبت داد. نکته مهم آن است که چنین ظروفی علاوه بر کاربرد روزمره، اطلاعات ارزشمندی درباره ذوق هنری، فنون تولید و روابط فرهنگی جوامع باستانی در اختیار باستان‌شناسان قرار می‌دهند.

شکل جام سایلیکس نیز با کارکرد اجتماعی آن ارتباط داشت. کاسه پهن و کم‌عمق ظرف، امکان نوشیدن را در مجالس فراهم می‌کرد و دو دسته جانبی آن گرفتن و بلندکردن جام را آسان می‌ساخت. در جهان یونانی، این نوع ظرف در ضیافت‌های موسوم به «سیمپوزیوم» (Symposium) کاربرد داشت که عنوان یکی از دیالوگ های افلاطون فیلسوف یونانی هم هست؛ نکته مهم این است سیمپوزیوم همان گردهمایی‌هایی است که در آن نوشیدن با گفت‌وگو یا محاوره یا دیالوگ، موسیقی و مناسبات اجتماعی همراه می‌شد که سقراط فیلسوف یونانی نمونه آن است. 

این تمبر در دوره جمهوری قبرس و با ارزش اسمی ۱۵ میل منتشر شد. ابعاد آن 40 × 27 میلی‌متر است و دندانه‌بندی شانه‌ای ۱۴ × ۱۳½ دارد. چاپ اثر با روش لیتوگرافی افست و در ترکیب رنگی چندرنگ انجام شده و تیراژ ثبت‌شده آن ۳٬۴۶۷٬۵۷۷ نسخه است. این نمونه در مجموعه تمبرهای رسمی سال ۱۹۷۱ قرار دارد و از نوع تمبرهای رسمی و دولتی است. ارزش مجموعه‌ای آن در پیوند دادن هنر سفالگری قبرس با تاریخ باستان مدیترانه شرقی نهفته است؛ موضوعی که برای مجموعه‌داران تمبرهای باستان‌شناسی، ظروف سفالی تاریخی و هنرهای کاربردی اهمیت دارد.

شما می‌توانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.