تمبر
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
نوع تمبرتمبر خیریه
-
کشور
در حرفه معماری، گاهی یک ساختمان بیش از آنکه برای سکونت ساخته شود، برای تغییر شیوه زندگی انسان طراحی میشود. پرورشگاه شهرداری آمستردام (Amsterdam Municipal Orphanage)، معروف به «بورگر وِشهویس» (Burgerweeshuis)، یکی از نمونههای برجسته چنین رویکردی در معماری مدرن هلند است؛ ساختمانی که در سال ۱۹۶۰ تکمیل شد و طراحی آن بر عهده آلدو فان آیک (Aldo van Eyck)، معمار برجسته هلندی، بود. تصویر این بنا در تمبرهای تابستانی هلند، توجه را به پیوند میان معماری، رفاه اجتماعی و حمایت از کودکان جلب میکند.
پیش از احداث ساختمان جدید، پرورشگاه شهرداری در مجموعهای قدیمی در مرکز آمستردام فعالیت میکرد؛ فضایی که ساختار آن با شیوههای سنتی نگهداری کودکان، از جمله خوابگاههای بزرگ و تفکیک محل زندگی دختران و پسران، شکل گرفته بود. طرح جدید فان آیک در سال ۱۹۵۵ ارائه شد و با رویکردی متفاوت، تلاش کرد محیطی شبیه خانه و اجتماع کوچک برای کودکان فراهم کند. این مجموعه در محدوده جنوبی آمستردام و در خیابان آیسبانپاد (IJsbaanpad) ساخته شد و برای حدود ۱۲۵ کودک ظرفیت داشت.
ویژگی شاخص معماری این پرورشگاه، ترکیب واحدهای کوچک و بههمپیوسته، حیاطهای داخلی و فضاهای مشترک است. ساختمان بهجای پیروی از یک نقشه متقارن و محور مرکزی، از هشت بخش اصلی تشکیل شده بود که متناسب با گروههای سنی مختلف کودکان سازماندهی شده بودند. گنبدهای کوچک سقفی، نورگیرها، دیوارهای شیشهای و ارتباط پیوسته فضای داخلی و خارجی، به ساختمان حالتی متفاوت از مؤسسات نگهداری سنتی میدادند. فان آیک میخواست کودکان هم امکان حضور در جمع و بازی گروهی داشته باشند و هم بتوانند فضایی مستقل برای خلوت و فعالیت شخصی پیدا کنند.
این بنا از آثار مهم معماری ساختارگرا (Structuralism) در هلند به شمار میرود؛ رویکردی که در آن اجزای کوچک و تکرارشونده، در ارتباط با یکدیگر کلیتی منسجم میسازند. جایزه سیکنس (Sikkens Prize) در سال ۱۹۶۱ نیز به فان آیک و یُوست فان روین (Joost van Roojen) برای جنبههای معماری و بهکارگیری رنگ در این اثر تعلق گرفت.
تمبر موردنظر در مجموعه تابستانی ۱۹۶۹ هلند منتشر شد؛ مجموعهای که موضوع اصلی آن معماری معاصر هلند بود. این انتشار صرفاً معرفی یک ساختمان نبود، بلکه فرصتی برای جلب توجه عمومی به میراث معماری و ارزشهای اجتماعی نهفته در طراحی فضاهای زندگی محسوب میشد. ارزش اسمی ۲۵ + ۱۰ سنت نیز نشان میدهد که خریدار علاوه بر هزینه پستی، مبلغی اضافی برای اهداف خیریه و حمایت از فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی پرداخت میکرد.
از نظر فنی، تمبر با روش گراور (Photogravure) در چاپخانه یوهانس اِنسخده تولید شده است. ترکیب قهوهای متمایل به بنفش تیره و سبز، هویت رنگی اثر را شکل میدهد. ابعاد ۳۶ × ۲۶ میلیمتر، دندانهبندی ¾12 × 14 و چاپ بدون واترمارک از دیگر ویژگیهای آن هستند. تیراژ ثبتشده ۱٬۵۵۰٬۹۵۵ نسخه است و اعتبار پستی آن تا پایان سال ۱۹۸۵ ادامه داشت.
از منظر تمبرشناسی، این اثر برای مجموعههای معماری مدرن، بناهای شاخص هلند، معماری ساختارگرا، تاریخ پرورشگاهها و تمبرهای خیریه اهمیت دارد. همچنین جایگاه آن در مجموعه تابستانی ۱۹۶۹، امکان بررسی ارتباط سیاستهای حمایت اجتماعی با بازنمایی معماری در تمبرهای هلندی را فراهم میکند.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.