آشنایی با سکه‌ های 1 دلار یادبودی رؤسای جمهور آمریکا

* گروه ترجمه و تحقیق گالری کلکسیون 110 

مقدمه

مجموعه‌داری سکه‌های خارجی و سکه‌های تاریخی آمریکا فراتر از گردآوری قطعات فلزی است؛ این سرگرمی فرصتی برای کشف تاریخ ملت‌ها، شناخت شخصیت‌های تأثیرگذار و بررسی نمادهای فرهنگی و سیاسی کشورها فراهم می‌کند. در میان مجموعه‌های مدرن سکه‌شناسی، سکه‌های یک‌ دلاری ریاست جمهوری آمریکا (Presidential $1 Coins) جایگاه ویژه‌ای دارند. این سکه‌ها بخشی از برنامه رسمی ضرابخانه ایالات متحده هستند که در سال ۲۰۰۷ با هدف بزرگداشت رؤسای جمهور پیشین آمریکا و انتشار تصویر آنان به ترتیب دوره ریاست جمهوری آغاز شد. نخستین سکه این برنامه به جورج واشنگتن (George Washington) اختصاص داشت و پس از آن، سکه‌های دیگری با تصویر رؤسای جمهور مختلف ضرب و منتشر شدند.

مهمترین وجه اشتراک سکه‌های یادبودی 1 دلار آمریکا این است که:«سکه‌ها با نقش مجسمه آزادی (Statue of Liberty) پیوندی بصری میان سایر آیتم‌های این مجموعه ایجاد می‌کند.»

هدف ما در اینجا، ارائه راهنمایی دقیق و کاربردی برای علاقه‌مندان تازه‌کار و مجموعه‌داران باتجربه است؛ راهنمایی که به شما کمک کند سکه‌های یک‌دلاری ریاست جمهوری را بهتر بشناسید، مشخصات آن‌ها را با دقت بیشتری بررسی کنید و هنگام خرید یا ارزیابی ارزش کلکسیونی، تصمیم آگاهانه‌تری بگیرید. آشنایی با جزئیات تاریخی و فنی این مجموعه، نخستین گام برای تبدیل چند سکه پراکنده به یک مجموعه هدفمند و ارزشمند از منظر تاریخی و کلکسیونی است. 

1ـ آغاز برنامه ضرب سکه‌های یک‌ دلاری روسای جمهوری آمریکا

آغاز برنامه ضرب سکه‌های 1 دلار یادبودی ریاست جمهوری آمریکا به تصویب یک قانون در سال ۲۰۰۵ بازمی‌گردد. در واقع، کنگره آمریکا با تصویب قانون Presidential $1 Coin Act of 2005، زمینه انتشار مجموعه‌ای از سکه‌های یک‌ دلار با تصویر رؤسای جمهور پیشین ایالات متحده را فراهم کرد که هدف آن، علاوه بر بزرگداشت رؤسای جمهور، بهبود طراحی سکه‌های آمریکا و افزایش استفاده از سکه‌های یک‌ دلار در مبادلات روزمره بود.  بنابراین، در ۱۵ فوریه ۲۰۰۷ میلادی، سکه یک‌ دلار یادبودی روسای جمهوری آمریکا با پرتره جورج واشنگتن (George Washington) به‌ عنوان نخستین نمونه این مجموعه وارد گردش شد. در همان سال، سکه‌های جان آدامز، توماس جفرسون و جیمز مدیسون نیز در برنامه انتشار قرار گرفتند؛ طرحی که در آغاز بر عرضه چهار سکه جدید در هر سال استوار بود. 

ـ هدف از ضرب سکه‌های 1 دلار چه بود؟

معرفی چهره رؤسای جمهور به ترتیب دوره تصدی، افزایش جذابیت بصری سکه‌ها و ایجاد فرصتی برای آشنایی بیشتر مردم، به‌ ویژه نسل جوان، با تاریخ ریاست جمهوری آمریکا از اهداف مهم این طرح به شمار می‌رفت. همچنین، تغییر منظم طرح سکه‌ها قرار بود توجه عمومی را به پول فلزی یک‌دلاری افزایش دهد.

2. تعداد سکه‌های یک‌ دلار یادبودی ریاست جمهوری آمریکا

مجموعه سکه‌های یک‌دلاری رؤسای جمهور آمریکا شامل ۴۰ طرح مختلف است؛ اما برای درک دقیق تعداد این سکه‌ها، باید به برنامه اصلی انتشار و همچنین سکه ویژه جرج اچ. دبلیو. بوش توجه کرد:

ـ برنامه اصلی از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۶: در طول این دوره، ضرابخانه آمریکا سکه‌های یادبودی رؤسای جمهور را به ترتیب تاریخی منتشر کرد. بااین‌حال، همه رؤسای جمهور در این مجموعه حضور ندارند؛ زیرا طبق قانون، رئیس‌جمهور باید درگذشته باشد و دست‌کم دو سال از زمان درگذشت او گذشته باشد.

ـ سکه ویژه جرج اچ. دبلیو. بوش: پس از درگذشت جرج هربرت واکر بوش (George H. W. Bush) در سال ۲۰۱۸، سکه یک‌دلاری یادبودی او در سال ۲۰۲۰ منتشر شد و تعداد طرح‌های این مجموعه به ۴۰ سکه رسید.

تذکر مهم به مجموعه‌داران: این عدد به ۴۰ طرح مربوط به ۴۰ رئیس‌جمهور متفاوت اشاره دارد، نه لزوماً تعداد تمام سکه‌های موجود در بازار. از هر طرح ممکن است نمونه‌های متعددی با سال ضرب، ضرابخانه، کیفیت و وضعیت نگهداری متفاوت وجود داشته باشد؛ عواملی که می‌توانند بر ارزش کلکسیونی سکه تأثیر بگذارند.

3ـ سکه‌های 1 دلار یادبودی روسای جمهور آمریکا در چه ضرابخانه‌هایی ضرب شدند؟

بخش عمده سکه‌های ریاست جمهوری آمریکا در سه ضرابخانه اصلی این کشور تولید شدند.

الف ـ ضرابخانه فیلادلفیا (P)

ضرابخانه فیلادلفیا (Philadelphia Mint) قدیمی‌ترین و یکی از مهم‌ترین ضرابخانه‌های ایالات متحده است که در سال ۱۷۹۲ تأسیس شد. این مرکز بیش از ۲۳۰ سال است که وظیفه ضرب سکه‌های رسمی آمریکا را بر عهده دارد و بسیاری از مشهورترین سکه‌های این کشور، از جمله بخش قابل توجهی از سکه‌های یادبودی ریاست جمهوری، در آن ضرب شده‌اند. سکه‌های ضرب‌شده در این ضرابخانه با مینت‌ مارک «P» شناخته می‌شوند.

ب ـ ضرابخانه دنور (D)

ضرابخانه دنور (Denver Mint) یکی از بزرگ‌ترین و فعال‌ترین مراکز ضرب سکه در ایالات متحده است. این ضرابخانه از اوایل قرن بیستم فعالیت خود را آغاز کرد و امروزه بخش بزرگی از سکه‌های در گردش آمریکا، از جمله بسیاری از سکه‌های یک دلاری ریاست جمهوری، در این مرکز ضرب می‌شوند. سکه‌های ضرب‌شده در این ضرابخانه با مینت‌مارک «D» شناخته می‌شوند و بسیاری از کلکسیونرهای سکه برای تکمیل کلکسیون خود، نسخه‌های دنور را در کنار نمونه‌های فیلادلفیا و سان‌فرانسیسکو جمع‌آوری می‌کنند.

ج ـ ضرابخانه سان‌فرانسیسکو (S)

چرا مجموعه‌داران سکه به سکه‌های ضرب‌شده در ضرابخانه سان فرانسیسکو بیشتر اهمیت می‌دهند؟!

نسخه‌های کلکسیونی و Proof معمولاً در ضرابخانه سان فرانسیسکو ضرب می‌شوند. به همین دلیل بسیاری از سکه‌های این مجموعه با مینت‌مارک‌های P، D و S دیده می‌شوند و بسیاری از مجموعه‌داران تلاش می‌کنند هر سه نسخه را در کلکسیون خود داشته باشند.

4ـ ویژگی منحصربه‌فرد سکه‌های یک‌ دلار ریاست جمهوری آمریکا

یکی از خاص‌ترین ویژگی‌های سکه‌های یک‌دلاری ریاست جمهوری آمریکا، نوشته‌های حک‌شده روی لبه سکه (Edge Lettering) است. برخلاف بسیاری از سکه‌های رایج، بخشی از اطلاعات مهم این سکه‌ها نه روی سطح اصلی، بلکه روی لبه آن‌ها درج شده است؛ جزئیاتی که توجه مجموعه‌داران را به خود جلب می‌کند.

ـ روی لبه این سکه‌ها چه نوشته‌هایی دیده می‌شود؟

• سال ضرب یا انتشار: برای شناسایی زمان ضرب سکه.

• علامت ضرابخانه: مانند P برای فیلادلفیا و D برای دنور.

• شعارهای رسمی و مهم کشور آمریکا: از جمله E Pluribus Unum به معنای «از میان بسیاران، یکی» و In God We Trust به معنای «ما به خدا توکل داریم».

 ـ چرا نوشته‌های لبه سکه اهمیت کلکسیونی دارند؟

در سال‌های نخست ضرب این مجموعه، برخی سکه‌ها با خطاهای مرتبط با نوشته‌های لبه ضرب و منتشر شدند. برای نمونه، در بعضی موارد نوشته‌ها به‌ طور غیرمعمول حذف یا جابه‌جا شده بودند. این خطاها باعث شکل‌گیری نمونه‌هایی شناخته‌شده در بازار سکه‌های کلکسیونی شدند.

ـ آیا هر سکه دارای خطای لبه ارزش بالایی دارد؟

خیر؛ ارزش سکه‌ها با خطاب ضرب به نوع خطا، کمیابی واقعی، وضعیت نگهداری، اصالت و میزان تقاضای مجموعه‌داران بستگی دارد. بنابراین، پیش از خرید یا فروش یک نمونه مشکوک به خطای ضرب، بهتر است ویژگی‌های آن با منابع معتبر مقایسه و در صورت لزوم توسط کارشناس بررسی شود.

5ـ آیا سکه‌های یک‌ دلار ریاست جمهوری آمریکا، جزءِ سکه‌های رایج هستند؟

بله؛ سکه‌های یک‌ دلار ریاست جمهوری آمریکا همچنان ارزش اسمی یک دلار دارند و از نظر قانونی برای پرداخت قابل استفاده‌اند. بااین‌حال، داشتن ارزش قانونی به معنای رواج گسترده در خریدهای روزمره نیست؛ زیرا این سکه‌ها در زندگی روزمره آمریکایی‌ها کاربرد محدودی دارند.

ـ چرا آمریکایی‌ها کمتر از این سکه‌ها استفاده می‌کنند؟

یکی از دلایل اصلی، ترجیح عمومی به استفاده از اسکناس یک‌ دلار آمریکا است. با وجود تلاش‌های دولت آمریکا برای افزایش استفاده از سکه‌های یک‌ دلار، عادت مصرف‌کنندگان و دسترسی آسان به اسکناس باعث شده است این سکه‌ها در پرداخت‌های روزمره چندان رایج نباشند.

ـ وضعیت این سکه‌ها پس از سال ۲۰۱۱ چه شد؟

از دسامبر ۲۰۱۱، ضرب سکه‌های یک‌دلاری ریاست جمهوری برای گردش عمومی متوقف شد؛ زیرا موجودی این سکه‌ها در انبارهای فدرال رزرو بیش از نیاز بود. بااین‌حال، این تصمیم به معنای بی‌اعتبار شدن سکه‌ها نبود و نمونه‌های کلکسیونی همچنان عرضه شدند.

6 ـ آشنایی با برخی از مهم‌ترین سکه‌های ریاست جمهوری آمریکا

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های این مجموعه، آشنایی با شخصیت‌هایی است که تصویرشان روی سکه‌ها نقش بسته است. در ادامه با تعدادی از مهم‌ترین سکه‌های این سری که در حال حاضر در فروشگاه کلکسیون صد و ده موجود هستند آشنا می‌شویم.

الف ـ سکه یادبودی جرج واشنگتن؛ از پدران بنیان‌گذار آمریکا

جرج واشنگتن نخستین رئیس‌جمهور ایالات متحده و یکی از تأثیرگذارترین شخصیت‌های تاریخ آمریکا محسوب می‌شود. او فرمانده نیروهای استقلال‌طلب در جنگ استقلال آمریکا بود و پس از پیروزی، نقش کلیدی در شکل‌گیری ساختار سیاسی این کشور ایفاء کرد. به همین دلیل ضرابخانه آمریکا نخستین سکه مجموعه ریاست جمهوری را به او اختصاص داد. سکه یادبودی 1 دلار با پرتره جرج واشنگتن نقطه آغاز این مجموعه بزرگ به شمار می‌رود و یکی از محبوب‌ترین سکه‌های کلکسیونی در میان مجموعه‌داران است.

ب ـ سکه یادبودی جان کوئینسی آدامز؛ دیپلمات بزرگ آمریکایی

جان کوئینسی آدامز، ششمین رئیس‌جمهور آمریکا و فرزند دومین رئیس‌جمهور این کشور بود. او پیش از رسیدن به ریاست جمهوری، سال‌ها به عنوان دیپلمات و وزیر امور خارجه فعالیت کرد و نقش مهمی در تثبیت جایگاه آمریکا در عرصه بین‌المللی داشت. بنابراین سکه 1 دلار یادبودی ریاست جمهوری جان کوئینسی آدامز یکی از قطعات ارزشمند برای علاقه‌مندان به تاریخ سیاسی ایالات متحده محسوب می‌شود.

ج ـ اندرو جکسون؛ چهره مشهور اسکناس ۲۰ دلاری آمریکا

اندرو جکسون هفتمین رئیس‌جمهور آمریکا بود و تصویر او روی اسکناس ۲۰ دلار آمریکا قرار دارد. او یکی از تأثیرگذارترین سیاستمداران قرن نوزدهم آمریکا به شمار می‌رود و دوران ریاست جمهوری‌اش با تحولات مهم سیاسی همراه بود. به همین دلیل سکه یادبودی 1 دلار ریاست جمهوری اندرو جکسون ا سکه‌های محبوب مجموعه ریاست جمهوری محسوب می‌شود.

د ـ ویلیام هنری هریسون؛ کوتاه‌ترین ریاست جمهوری تاریخ آمریکا

ویلیام هنری هریسون رکورددار کوتاه‌ترین دوران ریاست جمهوری در تاریخ ایالات متحده است. او تنها حدود یک ماه پس از آغاز ریاست جمهوری درگذشت و همین موضوع باعث شده نامش جایگاه ویژه‌ای در تاریخ آمریکا پیدا کند.به همین علت است که سکه 1 دلاری یادبودی ریاست جمهوری ویلیام هنری هریسون برای کلکسیونرهای سکه و به خصوص علاقه مندان به سکه های کلکسیونی آمریکا جایگاه ویژه‌ای دارد.

هـ ـ سکه یادبودی زکری تیلور؛ قهرمان نظامی کاخ سفید

زکری تیلور پیش از ورود به سیاست، فرمانده‌ای مشهور در ارتش آمریکا بود و محبوبیت خود را از پیروزی‌های نظامی به دست آورد. به این ترتیب سکه 1 دلار یادبودی زکری تیلور یکی از نمونه‌های جذاب مجموعه ریاست جمهوری است که توجه علاقه‌مندان به تاریخ نظامی آمریکا را جلب می‌کند.

و ـ سکه یادبودی میلارد فیلمور؛ رئیس‌جمهور دوران بحران

میلارد فیلمور سیزدهمین رئیس‌جمهور آمریکا بود و در یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های سیاسی این کشور قدرت را در دست داشت. اگرچه نام او کمتر از برخی رؤسای جمهور آمریکا مشهور شنیده می‌شود، اما نقش مهمی در حفظ ثبات سیاسی آمریکا ایفا کرد و امروزه در نتیجه سکه یادبودی 1 دلار میلارد فیلمور یکی از قطعات ضروری برای تکمیل مجموعه ریاست جمهوری محسوب می‌شود.

ز ـ سکه یادبودی جیمز بیوکنن؛ آخرین رئیس‌جمهور پیش از جنگ داخلی آمریکا

جیمز بیوکنن پانزدهمین رئیس‌جمهور آمریکا بود و دوران ریاست جمهوری او درست پیش از آغاز جنگ داخلی آمریکا قرار داشت. به همین دلیل اهمیت جنگ داخلی ایالات متحده آمریکا، سکه جیمز بیوکنن 1 دلار یادبودی برای علاقه‌مندان به مهم‌ترین رویدادهای تاریخ آمریکا اهمیت ویژه‌ای دارد.

ح ـ سکه 1 دلار یادبودی آبراهام لینکلن؛ نماد اتحاد آمریکا

کمتر شخصیتی در تاریخ آمریکا به اندازه آبراهام لینکلن شناخته شده است. او در دوران جنگ داخلی، رهبری کشور را بر عهده داشت و نقش مهمی در حفظ اتحاد ایالات متحده ایفا کرد. محبوبیت جهانی لینکلن باعث شده است که سکه 1 دلار یادبودی دوره ریاست جمهوری آبراهام لینکلن همواره یکی از پرتقاضاترین قطعات مجموعه ریاست جمهوری باشد.

ط ـ سکه یادبودی اولیسس سایمن گرانت؛ فاتح جنگ داخلی

اولیسس اس. گرانت از فرماندهان اصلی ارتش شمال در جنگ داخلی آمریکا بود. او پس از پایان جنگ به ریاست جمهوری رسید و به یکی از چهره‌های مهم تاریخ سیاسی و نظامی آمریکا تبدیل شد. سکه 1 دلار یادبودی ریاست جمهوری گرانت نیز از محبوب‌ترین قطعات این مجموعه محسوب می‌شود.

ی ـ سکه یادبودی جیمز گارفیلد؛ رئیس‌جمهوری که فرصت کمی داشت

جیمز گارفیلد تنها چند ماه پس از آغاز ریاست جمهوری ترور شد. اگرچه دوران ریاست جمهوری او کوتاه بود، اما نامش به عنوان یکی از رؤسای جمهور تأثیرگذار قرن نوزدهم در تاریخ آمریکا ثبت شده است. سکه یادبودی 1 دلار جیمز گارفیلد امروزه یکی از قطعات جذاب برای مجموعه‌داران به شمار می‌رود.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری: چگونه یک مجموعه کامل از سکه‌های یک‌دلاری ریاست جمهوری آمریکا تشکیل دهیم؟

برای تشکیل یک مجموعه کامل از سکه‌های یک‌دلاری ریاست جمهوری آمریکا (Presidential Dollar Coins)، ابتدا باید مشخص کنید که قصد دارید فقط یک نمونه از هر طرح را جمع‌آوری کنید یا مجموعه‌ای تخصصی شامل انواع ضرابخانه، سکه‌های پروف و خطاهای ضرب بسازید؟

پس: انتخاب روش مناسب، هزینه‌ها و مسیر تکمیل مجموعه را مشخص می‌کند. مجموعه‌داران می‌توانند از چند سکه ساده شروع کنند و به‌تدریج به سراغ نمونه‌های کمیاب‌تر بروند. 

نکته مهم این است که برای گردآوری این سکه‌ها باید روش مجموعه‌داری خود را انتخاب کنید:

ـ مجموعه پایه؛ داشتن یک سکه یادبودی 1 دلار آمریکا از هر طرح

این روش بهترین انتخاب برای مبتدیان است. کافی است از هر طرح ریاست جمهوری، یک نمونه سالم تهیه کنید و آن را به ترتیب تاریخی در آلبوم قرار دهید.

• مزیت: هزینه اولیه کمتر و مدیریت آسان‌تر مجموعه.

• مناسب برای: افرادی که می‌خواهند تاریخ ریاست جمهوری آمریکا را از طریق سکه‌ها دنبال کنند.

• پیشنهاد: با سکه جورج واشنگتن، نخستین سکه برنامه در سال ۲۰۰۷، شروع کنید و سپس به سراغ جان آدامز، توماس جفرسون و جیمز مدیسون بروید.

ـ مجموعه پیشرفته؛ جمع‌آوری نمونه‌های ضرابخانه‌های مختلف

در این روش، از هر طرح، نمونه‌های دارای علامت ضرابخانه‌های مختلف را جمع‌آوری می‌کنید. علامت‌های P و D به‌ترتیب نشان‌دهنده ضرابخانه فیلادلفیا و دنور هستند.

• مزیت: مجموعه از نظر مشخصات فنی کامل‌تر می‌شود.

• نکته: لازم نیست هر دو نمونه را هم‌زمان بخرید؛ می‌توانید آن‌ها را به‌تدریج تهیه کنید.

• توصیه: هنگام خرید، علامت ضرابخانه حک‌شده روی لبه سکه را بررسی کنید؛ زیرا این علامت در سکه‌های ریاست جمهوری روی لبه قرار دارد.

ـ مجموعه حرفه‌ای؛ سکه‌های پروف و نمونه‌های ویژه

در این سطح، علاوه بر سکه‌های معمولی، نسخه‌های 1 دلار تحت عنوان پروف (Proof) و برخی نمونه‌های تخصصی نیز جمع‌آوری می‌شوند. سکه‌های پروف با روش ضرب ویژه و پرداخت سطحی متفاوت ضرب می‌شوند و معمولاً برای مجموعه‌داران عرضه می‌شوند.

• Proof: مناسب علاقه‌مندان به سکه‌های کلکسیونی با پرداخت ویژه.

• Satin Finish: نمونه‌هایی با پرداخت ساتنی که در برخی مجموعه‌های ضرابخانه عرضه شده‌اند.

• خطاهای ضرب: نمونه‌هایی با خطاهای واقعی و قابل‌تأیید که نیازمند بررسی دقیق‌اند. 

اگر تازه مجموعه‌داری را شروع کرده‌اید، جمع‌آوری یک نمونه از هر طرح انتخابی ساده و منطقی است. اگر تجربه بیشتری دارید، می‌توانید نمونه‌های ضرابخانه‌های مختلف را اضافه کنید و در نهایت، با تهیه سکه‌های Proof، پرداخت ساتنی و خطاهای ضرب تأییدشده، مجموعه‌ای تخصصی‌تر بسازید. اصل مهم این است که مجموعه را بر اساس هدف، بودجه و علاقه خود گسترش دهید. کامل‌ترین مجموعه الزاماً گران‌ترین مجموعه نیست؛ بلکه مجموعه‌ای است که با دقت، اصالت‌سنجی و برنامه‌ریزی شکل گرفته باشد.