تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبررسمی و دولتی
-
کشور
سال ۱۹۱۳ میلادی برای ایران، دورهای میان دو مرحله مهم تاریخی بود: تحولات سیاسی پس از انقلاب مشروطه و رویدادهای بزرگی که با آغاز جنگ جهانی اول در اروپا و خاورمیانه شکل گرفتند. در چنین فضایی، تمبر پنج شاهی احمدشاه قاجار در ۲۵ اکتبر ۱۹۱۳ برابر با ۱۲۹۲ شمسی منتشر شد؛ زمانی که احمدشاه هنوز به تاجگذاری رسمی نرسیده بود. تاجگذاری او در ژوئیه ۱۹۱۴ انجام شد، اما نام و تصویرش پیشتر روی تمبرهای پستی ایران دیده میشد.
در آن سالها، ایران با وجود اعلام بیطرفی در رقابت قدرتهای خارجی، از فشارهای سیاسی روسیه و بریتانیا تأثیر میپذیرفت. موقعیت جغرافیایی کشور، ارتباط آن با مسیرهای تجاری منطقه و رقابت دولتهای بزرگ، ایران را به بخشی مهم از معادلات سیاسی آن زمان تبدیل کرده بود. کمتر از یک سال پس از انتشار این تمبر، جنگ جهانی اول آغاز شد و حضور نیروهای خارجی در بخشهایی از ایران، شرایط سیاسی و اقتصادی کشور را دشوارتر کرد. این زمینه تاریخی، زمان انتشار تمبر را به دورهای قابل توجه در تاریخ معاصر ایران پیوند میدهد.
تمبرهای پستی در آن دوران تنها برای پرداخت هزینه ارسال نامه استفاده نمیشدند؛ تصویر و نشانههای روی آنها همچنین راهی برای معرفی رسمی حکومت بودند. در دهههای پایانی قاجار، طراحی تمبرهای ایران از نظر تصویر، ارزش اسمی و شیوه تولید تنوع پیدا کرده بود. انتشار تمبر با تصویر احمدشاه، ادامه روندی بود که در آن چهره پادشاه در کنار کاربرد روزمره تمبر، بخشی از هویت بصری حکومت را تشکیل میداد.
ارزش اسمی پنج شاهی، مشخصهای مهم در شناسایی این نمونه است. در مجموعهداری تمبر، مبلغ درجشده، سال انتشار و ویژگیهای ظاهری به تفکیک نمونههای مختلف کمک میکنند. این مبلغ بیانگر ارزش پستی تمبر در زمان استفاده بوده و با قیمت امروزی آن در بازار کلکسیون تفاوت دارد.
رنگ سرخ جگری و قهوهای، اندازه ۲۴ × ۳۲ میلیمتر و ثبت دو روش چاپ فرورفته و تایپوگرافی، مشخصات فنی این تمبر هستند. دندانههای گوناگون نیز در اطلاعات آن آمده است. تیراژ ثبتشده ۳٬۶۱۶٬۲۰۰ عدد است؛ آماری که در کنار دیگر مشخصات، تصویری دقیقتر از این انتشار به دست میدهد، اما بهتنهایی ارزش کلکسیونی نمونه را تعیین نمیکند.
تمبر پنج شاهی احمدشاه قاجار، یادگاری از دورهای است که ایران در آستانه یکی از پرآشوبترین رویدادهای قرن بیستم قرار داشت. ترکیب تاریخ انتشار، تصویر پادشاه و ویژگیهای فنی، این نمونه را برای علاقهمندان به تاریخ معاصر ایران و مجموعه تمبرهای قاجار قابل توجه میکند.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.