در میان آثار برجای‌مانده از ژاپن قرون‌وسطی، نسخه‌های دست‌نویس متون مذهبی تنها حامل آموزه‌های دینی نیستند؛ این آثار گاهی چنان با هنر نقاشی، خوشنویسی و تزئینات نفیس همراه شده‌اند که به اسناد ارزشمند تاریخ هنر تبدیل شده‌اند. تمبر یادبودی ۱۰۰ ینی ژاپن که در ۲۰ ژانویه ۱۹۷۷ منتشر شد، یکی از همین جلوه‌های هنری را به تصویر می‌کشد. نقش اصلی آن دو زن در حال نیایش است که از مجموعه مشهور «هیکه نوکیو» (Heike Nōkyō) و بخش «گن‌او» (Gen'ō-bon) انتخاب شده است.

برای شناخت پیشینه این تصویر باید به سال ۱۱۶۴ میلادی، در دوره تاریخی هی‌آن ژاپن بازگشت. در آن زمان خاندان تایرا به رهبری تایرا نو کیوموری (Taira no Kiyomori)، یکی از قدرتمندترین خاندان‌های سیاسی و نظامی کشور بود. کیوموری و اعضای خاندانش مجموعه‌ای از نسخه‌های مذهبی را به معبد شینتوئی Itsukushima در جزیره میاجیما، استان هیروشیما، اهدا کردند. این مجموعه شامل ۳۳ طومار نفیس بود که بخش عمده آن‌ها به متون آیین بودایی اختصاص داشت. این اقدام علاوه بر نشان‌دادن باورهای مذهبی خاندان، بیانگر جایگاه سیاسی و توان مالی آن‌ها در جامعه ژاپن آن روزگار بود.

ویژگی برجسته این مجموعه، پیوند میان متن مذهبی و هنرهای تزئینی است. صفحات و طومارهای آن با استفاده از کاغذهای آراسته، طلا، نقره و نقاشی‌های رنگی تهیه شده‌اند. تصاویر موجود در بخش‌های مختلف، صرفاً تزئینات حاشیه‌ای نیستند؛ بلکه در ارتباط با مفاهیم و روایت‌های متون مذهبی شکل گرفته‌اند. در تصویر مورد استفاده برای این تمبر، دو زن در حالت نیایش دیده می‌شوند؛ تصویری که جلوه‌ای از حضور پیکره انسانی و پوشش زنان در هنر مذهبی ژاپن قرن دوازدهم را حفظ کرده است.

از نظر تاریخ هنر، اهمیت این اثر در نمایش شیوه تصویرگری و پرداخت جزئیات در نسخه‌های مذهبی دوره هی‌آن قرار دارد. لباس زنان، حالت قرارگیری پیکره‌ها و فضای معنوی صحنه، بخشی از زبان تصویری هنرمندان آن دوره را بازتاب می‌دهد. این نوع تصویرسازی نشان می‌دهد که تولید نسخه‌های مذهبی در ژاپن قرون‌وسطی، علاوه بر مهارت در کتابت، به دانش هنری و توانایی ترکیب نقاشی با تزئینات وابسته بوده است.

انتشار این تصویر در دومین مجموعه تمبرهای میراث ملی ژاپن، فرصتی برای معرفی یکی از آثار شاخص هنر مذهبی این کشور فراهم کرد. مجموعه موردنظر به بناهای تاریخی، پیکره‌های مذهبی و آثار نقاشی و خوشنویسی تعلق دارد و تلاش می‌کند میراث هنری دوره‌های مختلف ژاپن را در قالب تمبرهای یادگاری معرفی کند. این نمونه به‌ویژه برای مجموعه‌های موضوعی هنر مذهبی، زنان در تاریخ هنر، نسخه‌های خطی مصور و آثار دوره هی‌آن اهمیت دارد.

تمبر با طراحی واتانابه سابورو و روش چاپ فتوگراور تولید شده است. ابعاد ۳۶ × ۵۱ میلی‌متری آن فضای عمودی مناسبی برای نمایش ترکیب تصویری اثر فراهم می‌کند. ارزش اسمی ۱۰۰ ین و تیراژ ۱۶ میلیون قطعه نیز از مشخصات انتشار آن در نظام پستی ژاپن هستند.

این تمبر فراتر از تصویر دو زن نیایشگر، یادآور پیوند میان مذهب، قدرت سیاسی و هنر در ژاپن قرن دوازدهم است؛ روایتی تصویری از میراثی که بیش از هشت قرن در قالب نسخه‌های نفیس خاندان تایرا حفظ شده است.

شما می‌توانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.