در تاریخ تمبرهای ایران، بعضی نمونه‌ها نه به‌خاطر تغییر تصویر یا ارزش اسمی، بلکه به دلیل اتفاقاتی که پس از انتشارشان رخ داده، اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده‌اند. تمبر یک‌قرانی احمدشاه قاجار با سورشارژ سیاه کنترل ۱۹۲۲ یکی از همین نمونه‌هاست؛ تمبری که ماجرای آن به سرقت تمبرهای پستی و ضرورت کنترل اعتبار تمبرهای موجود بازمی‌گردد.

بر اساس اطلاعات تاریخ‌نگاری تمبرهای ایران، تعدادی از تمبرهای احمدشاه قاجار در سال‌های پس از جنگ جهانی اول، در مسیر انتقال میان اروپا و تهران به سرقت رفتند. برای جلوگیری از سوءاستفاده از این تمبرها، دولت تصمیم گرفت تمبرهای موجود احمدشاه را با عبارت کنترلی مشخصی سورشارژ کند. به این ترتیب، عبارت CONTROLE 1922 به رنگ سیاه روی تمبرها درج شد تا آن‌ها از نمونه‌های فاقد این علامت قابل تشخیص باشند. طبق اطلاعات ثبت‌شده در منابع مجموعه‌داری ایران، از تاریخ ۱۰ دی ۱۳۰۳ شمسی، تمبرهای بدون سورشارژ از درجهٔ اعتبار خارج شدند.

اهمیت این تمبر را بهتر می‌توان در بستر تحولات سیاسی آن دوران درک کرد. احمدشاه در سال ۱۲۸۸ شمسی و پس از برکناری پدرش، محمدعلی‌شاه، به سلطنت رسید؛ زمانی که انقلاب مشروطه ساختار قدرت در ایران را دگرگون کرده بود. در سال‌های بعد، جنگ جهانی اول، مشکلات اقتصادی و نفوذ قدرت‌های خارجی شرایط دشواری برای کشور ایجاد کرد. با کودتای سال ۱۲۹۹ شمسی و افزایش قدرت رضاخان، ایران به‌تدریج به مرحلهٔ تازه‌ای از تحولات سیاسی نزدیک شد؛ مسیری که سرانجام در سال ۱۳۰۴ شمسی به پایان حکومت قاجار و آغاز سلطنت پهلوی انجامید.

این تمبر با رنگ‌های آبی و سرخ جگری، تصویر احمدشاه و سورشارژ قوس‌دار سیاه، نمونه‌ای قابل توجه از تاریخ پست ایران در سال‌های پایانی قاجار است. ویژگی مهم آن، نوشتهٔ کنترلی سال ۱۹۲۲ است؛ علامتی که داستانی فراتر از ظاهر تمبر دارد و آن را به موضوعی جذاب برای مجموعه‌داران تمبرهای احمدشاه، سورشارژهای ایران و اسناد تاریخی خدمات پستی تبدیل می‌کند.

شما می‌توانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.