تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبررسمی و دولتی
-
کشور
پنجاه میلیون قطعه؛ این عدد بهخوبی نشان میدهد که تمبر ۲ ریال قهوهای مایل به قرمز ایران در سال ۱۳۵۰ صرفاً یک انتشار محدود یا مناسبتی نبود، بلکه برای حضور گسترده در چرخه خدمات پستی تولید شده بود. در روزگاری که نامه، کارت پستال، اسناد اداری و مکاتبات تجاری بخش مهمی از ارتباطات روزانه را تشکیل میدادند، تأمین تمبر با ارزشهای مختلف یکی از نیازهای دائمی شبکه پست کشور محسوب میشد.
در چنین ساختاری، ارزش اسمی ۲ ریال نقش مشخصی در نظام پرداخت هزینههای پستی داشت. تفاوت ارزش تمبرها به فرستندگان اجازه میداد هزینه مرسولات را متناسب با تعرفه خدمات پرداخت کنند. این قطعه از سیزدهمین مجموعه قطعی محمدرضا شاه پهلوی است؛ مجموعهای که در ۲۶ اکتبر ۱۹۷۱ منتشر شد و تا اول آوریل ۱۹۷۹ اعتبار پستی داشت. فاصله زمانی میان انتشار و پایان اعتبار، این تمبر را به یکی از اسناد قابل بررسی از آخرین سالهای فعالیت نظام پستی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ تبدیل میکند.
از زاویه طراحی، رنگ قهوهای مایل به قرمز در این نسخه اهمیت ویژهای دارد. در تمبرهای چندارزشی، رنگآمیزی متفاوت یکی از راهکارهای اصلی برای تشخیص سریع ارزشها بود. این موضوع در محیط ادارههای پست که روزانه با تعداد زیادی مرسوله سروکار داشتند، کاربرد عملی داشت. برخلاف برخی طراحیهای چندرنگ، در این نمونه هماهنگی رنگ قاب و تصویر، جلوهای یکپارچه به سطح تمبر بخشیده است.
اما ویژگی جالبتر این انتشار در پشت کاغذ قرار دارد. واترمارک آن از نشان دایرهای ایران و کتیبه مشخصشده در اطلاعات فنی تشکیل شده و در قسمت بالایی کاغذ قرار گرفته است. این نشان را نباید با نقش چاپشده روی سطح تمبر اشتباه گرفت؛ واترمارک هنگام ساخت کاغذ ایجاد میشود و برای مشاهده آن باید کاغذ در برابر نور قرار گیرد. همین تفاوت میان تصویر روی تمبر و نشان نهفته در ساختار کاغذ، یکی از موضوعات مهم در تمبرشناسی تخصصی است.
روش چاپ فتوگراور در کنار دندانهبندی ۱۳٫۵ در ۱۳، مشخصات فنی دیگری هستند که هویت این نسخه را کامل میکنند. ابعاد ۲۶ × ۳۳ میلیمتر نیز قالبی استاندارد برای نمایش پرتره و اطلاعات ارزش اسمی فراهم کرده است.
تیراژ ۵۰ میلیون قطعه، این انتشار را از منظر تاریخ تولید انبوه تمبر قابل توجه میکند. برای مجموعهدارانی که به بررسی تیراژ، تفاوت رنگها و واترمارکهای دوره پهلوی علاقه دارند، این نمونه امکان مطالعه یک انتشار پرکاربرد را فراهم میآورد.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.