تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبررسمی و دولتی
-
کشور
تمبر دو ریالی محمدرضا شاه پهلوی از نمونههای منتشرشده در مجموعه چهاردهم تمبرهای پستی قطعی ایران است که در تاریخ ۲۵ اردیبهشت ۱۳۵۱ وارد چرخه پست کشور شد. این تمبر با ارزش اسمی ۲ ریال، در دورهای منتشر شد که تمبرهای قطعی همچنان بخش مهمی از نیازهای روزمره خدمات پستی را تأمین میکردند. برخلاف تمبرهای یادبودی که برای مناسبتها و رویدادهای مشخص انتشار مییافتند، تمبرهای قطعی برای استفاده مستمر در شبکه پستی طراحی و عرضه میشدند و معمولاً در چند ارزش اسمی مختلف در دسترس قرار میگرفتند.
در این قطعه، تصویر محمدرضا شاه پهلوی موضوع اصلی تمبر است؛ شخصیتی که از سال ۱۳۲۰ تا پایان حکومت پهلوی در سال ۱۳۵۷ پادشاه ایران بود. حضور تصویر شاه بر تمبرهای رسمی، علاوه بر معرفی شخصیت حاکم وقت، بخشی از هویت بصری انتشارات پستی آن دوره به شمار میرفت. این موضوع باعث شده است تمبرهای دارای پرتره محمدرضا شاه، در کنار ارزش پستی خود، برای مطالعه تاریخ سیاسی و تصویری ایران معاصر نیز مورد توجه مجموعهداران قرار بگیرند.
ترکیب رنگ طلایی و قهوهای مایل به قرمز، از مشخصات قابلتشخیص این نمونه است. این دو رنگ در کنار یکدیگر، هویت رنگی متفاوتی به تمبر دو ریالی دادهاند و آن را از نسخههای دیگر مجموعه چهاردهم که با ارزشهای اسمی متفاوت منتشر شدهاند، متمایز میکنند. ابعاد ۲۶ × ۳۲ میلیمتری نیز قالب مستطیلی این انتشار را مشخص میکند؛ اندازهای که در بررسی و طبقهبندی تمبرهای همدوره، یکی از اطلاعات فنی مهم به شمار میرود.
از نظر شیوه تولید، این تمبر با روش فتوگراور چاپ شده است. فتوگراور یکی از روشهای چاپ صنعتی است که امکان انتقال جزئیات تصویر و ایجاد سطوح رنگی یکنواخت را فراهم میکند. در شناسایی نسخههای مختلف یک تمبر، توجه به روش چاپ در کنار رنگ، اندازه، دندانه و نشان آب اهمیت دارد؛ زیرا این ویژگیها به تشخیص مشخصات فنی و تفکیک نمونههای مشابه کمک میکنند.
نشان آب این تمبر شامل نشان ایران به شکل دایره و کتیبه «ش» در قسمت بالایی است. وجود نشان آب از جزئیات مهمی است که هنگام بررسی تخصصی تمبرهای قدیمی باید به آن توجه شود؛ بهخصوص زمانی که چند نمونه از نظر تصویر و رنگ شباهت زیادی به یکدیگر دارند. دندانه ۱۳½ در ۱۳ نیز مشخصه فنی دیگری است که در ثبت اطلاعات و تطبیق این قطعه با نمونههای همسری کاربرد دارد.
تیراژ اعلامشده برای تمبر دو ریالی محمدرضا شاه پهلوی ۶۰ میلیون قطعه است؛ بنابراین این انتشار از نظر شمارگان، در مقیاس گستردهای تولید شده است. تاریخ انقضای آن نیز اول آوریل ۱۹۷۹، برابر با ۱۲ فروردین ۱۳۵۸، ثبت شده است. با پایان اعتبار پستی، این تمبر از کاربرد رسمی در مبادلات پستی خارج شد، اما همچنان بهعنوان بخشی از تاریخ تمبرهای ایران در دوره پهلوی قابل بررسی و نگهداری است.
برای مجموعهدارانی که به گردآوری تمبرهای محمدرضا شاه پهلوی، سری چهاردهم، تمبرهای دو ریالی ایران یا انتشارات پستی دهه ۱۳۵۰ علاقه دارند، این نمونه میتواند جای مشخصی در مجموعه تمبرهای دوره پهلوی داشته باشد.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.