در میان تمبرهای دوره قاجار، بعضی نمونه‌ها به‌دلیل نوشته‌ای که پس از چاپ اولیه روی آن‌ها اضافه شده، از تمبرهای معمول همان مجموعه متمایز می‌شوند. این تمبر دو شاهی احمدشاه قاجار نیز به همین گروه تعلق دارد؛ نمونه‌ای که در سال ۱۹۲۲ میلادی، برابر با ۱۳۰۱ شمسی، با روچاپ کنترل ۱۹۲۲ «CONTROLE 1922» شناخته می‌شود. بنابراین، ویژگی مهم این نسخه تنها تصویر پادشاه یا مبلغ اسمی آن نیست، بلکه نوشته‌ای است که آن را در گروه مشخصی از انتشارهای پستی ایران قرار می‌دهد.

روچاپ در تاریخ تمبر به نوشته یا نشانه‌ای گفته می‌شود که پس از چاپ اصلی روی تمبر افزوده می‌شود. چنین تغییری می‌تواند تمبرهای یک طرح را به گونه‌های متفاوت تبدیل کند و برای مجموعه‌داران اهمیت داشته باشد؛ زیرا هنگام دسته‌بندی تمبرها، سال چاپ اولیه، سال روچاپ و عبارت درج‌شده روی آن باید از یکدیگر تفکیک شوند. در این نمونه، عبارت «CONTROLE 1922» شاخص اصلی شناسایی گونه موردنظر است. علت دقیق استفاده از این عبارت را نباید بدون سند تاریخی قطعی دانست.

ارزش اسمی دو شاهی نیز بخشی از هویت این تمبر است. تمبرهای پستی در آن دوره صرفاً تصاویر چاپ‌شده نبودند؛ آن‌ها برای پرداخت هزینه خدمات پستی به کار می‌رفتند و در عین حال، تصویر و نام حاکم را در ارتباطات روزمره مردم با دستگاه اداری کشور وارد می‌کردند. به همین دلیل، تمبرهای دارای تصویر احمدشاه را می‌توان از دو جنبه دنبال کرد: هم به‌عنوان ابزارهای پرداخت هزینه پست و هم به‌عنوان اسنادی تصویری از شیوه نمایش حکومت در دوره قاجار.

سال ۱۳۰۱ شمسی، سالی در میانه دوره پایانی حکومت قاجار بود. احمدشاه همچنان پادشاه ایران به‌شمار می‌رفت، اما فضای سیاسی کشور پس از تحولات سال‌های پیش، در حال تغییر بود و قدرت سیاسی به‌تدریج به سوی رضاخان و جریان تازه‌ای از تمرکز قدرت حرکت می‌کرد. در چنین فضایی، تمبری با تصویر احمدشاه و روچاپ سال ۱۹۲۲، پیوندی میان هویت سلطنتی چاپ اولیه و مرحله‌ای بعدی از استفاده پستی آن ایجاد می‌کند؛ موضوعی که به این نسخه جایگاهی متفاوت از تمبر بدون روچاپ می‌دهد.

رنگ قرمز و قهوه‌ای سرخ‌فام، ابعاد ۲۴ × ۳۲ میلی‌متر و ترکیب روش‌های چاپ فرورفته و تایپوگرافی، دیگر مشخصات ثبت‌شده این تمبر هستند. نبود فیلیگران نیز یکی از ویژگی‌های فنی آن محسوب می‌شود. این اطلاعات در کنار عبارت کنترلی، به شناسایی و ثبت دقیق نمونه در آلبوم مجموعه‌داری کمک می‌کنند.

برای علاقه‌مندان به تاریخ پست ایران، این تمبر نمونه‌ای از تغییراتی است که گاهی پس از چاپ اولیه بر روی تمبرها اعمال می‌شد و به شکل‌گیری گونه‌های متمایز در یک مجموعه می‌انجامید. ترکیب تصویر احمدشاه با روچاپ «CONTROLE 1922» آن را به انتخابی مناسب برای تکمیل مجموعه تمبرهای قاجار و بررسی انتشارهای کنترلی سال‌های پایانی این سلسله تبدیل می‌کند.

شما می‌توانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.