تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
کشور
در این تمبر، دو پرتره سلطنتی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند و تاج پهلوی در فضای میان آنها نقش عنصر مرکزی ترکیببندی را بر عهده دارد. تصویر محمدرضا پهلوی با لباس نظامی و نشانهای روی یونیفرم، در سمت راست دیده میشود و فوزیه فؤاد با پوشش رسمی و زیورآلات در سمت چپ قرار گرفته است. انتخاب این آرایش تصویری، بهجای نمایش یک مراسم یا صحنه تشریفاتی، مستقیماً بر هویت دو شخصیت و پیوند خانوادگی آنها تأکید میکند.
ازدواج این دو شخصیت در سال ۱۹۳۹ یکی از رویدادهای مهم در مناسبات خاندانهای سلطنتی خاورمیانه بود. محمدرضا پهلوی، فرزند ارشد رضاشاه و ولیعهد ایران، با فوزیه، دختر فؤاد اول پادشاه مصر و خواهر ملک فاروق، ازدواج کرد. این وصلت دو خاندان سلطنتی ایران و مصر را به یکدیگر پیوند داد؛ دو کشوری که در آن زمان در تحولات سیاسی و دیپلماتیک منطقه جایگاه مهمی داشتند.
مراسم ازدواج ابتدا در ۱۶ مارس ۱۹۳۹ در قاهره و در کاخ عابدین برگزار شد. بخش دیگری از تشریفات در ۲۵ آوریل همان سال در تهران و کاخ گلستان انجام گرفت. تاریخ انتشار تمبر با مراسم تهران همزمان بود. از این رو، این انتشار را میتوان بخشی از بازتاب رسمی ازدواج ولیعهد در فضای عمومی آن روزگار دانست. فوزیه پس از ازدواج، در ایران با عنوان شاهدخت و همسر ولیعهد شناخته شد و این پیوند در ساختار سیاسی و تشریفاتی دربار پهلوی انعکاس یافت.
تاج قرارگرفته میان دو چهره، در خوانش تصویری تمبر اهمیت ویژهای دارد. این نماد، رابطه دو شخصیت را در چارچوب جایگاه سلطنتی و مسئله جانشینی نشان میدهد. همچنین قرارگیری نوشتههای فارسی و لاتین در بخش پایینی، همراه با درج ارزش اسمی ۳۰ دینار، هویت پستی اثر را در کنار جنبه یادبودی آن حفظ کرده است. نام چاپخانه سوئیسی کوروازیه نیز در حاشیه پایین تمبر دیده میشود.
از نظر فنی، این قطعه با روش فتوگراور چاپ شده است؛ روشی که برای بازتولید جزئیات چهرهها، لباس و سایهروشنهای پرتره مناسب بود. کاغذ پوششدار با بافت گرانیتی و رشتههای آبی سلطنتی نیز از ویژگیهای تولید این مجموعه به شمار میرود. ابعاد ۴۱ × ۲۶ میلیمتر و رنگ سبز، مشخصات متمایز نسخه ۳۰ دیناری در میان ارزشهای مختلف این انتشار هستند.
این تمبر برای مطالعه پرترهنگاری سلطنتی، تاریخ خاندان پهلوی و پیوندهای درباری ایران و مصر اهمیت دارد. همچنین در مجموعههای موضوعی مرتبط با محمدرضا پهلوی، فوزیه و تاریخ ازدواجهای سلطنتی جای میگیرد.
این اثر با کنار هم نشاندن تصویر ولیعهد و شاهدخت مصری و نشان سلطنتی پهلوی، یکی از رویدادهای مهم سال ۱۳۱۸ را در قالب یک سند تصویری پستی حفظ کرده است.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.