تمبر ایران ۴۰ ریال جمهوری اسلامی ایران جفت یادبودی اشغال افغانستان و مقاومت مردم
-
سال ضرب/انتشار۱۳۶۴ شمسی
-
دوران حکومتجمهوری اسلامی ایران
-
اندازه۳۱ × ۴۱ mm
-
ارزش اسمی۴۰ ریال
معرفی
تمبر یادبودی «سالروز اشغال افغانستان و مقاومت مردم افغانستان» در ۴ دی ۱۳۶۴ توسط پست جمهوری اسلامی ایران منتشر شد. این تمبر به یکی از مهمترین رویدادهای سیاسی منطقه در دهه ۱۳۶۰ خورشیدی، یعنی ورود نیروهای نظامی شوروی به افغانستان در سال ۱۹۷۹ و پیامدهای آن در این کشور، میپردازد. انتشار این اثر در چارچوب تمبرهای یادبودی ایران در آن دوره انجام شد؛ تمبرهایی که علاوه بر ارزش پستی، بازتابدهنده رویدادهای مهم منطقهای و بینالمللی نیز بودند.
طرح این تمبر با استفاده از نمادهایی مرتبط با مفهوم مقاومت و استقلالخواهی طراحی شده است. در تصویر تمبر، عناصر گرافیکی مانند نقشه افغانستان، نشانههای نظامی و دستهای نمادین دیده میشود که مفاهیمی مانند اتحاد، ایستادگی و همبستگی را منتقل میکنند. این ترکیب تصویری باعث شده است تمبر علاوه بر معرفی یک رویداد تاریخی، پیام سیاسی و اجتماعی خود را نیز به مخاطب منتقل کند.
استفاده از نقشه یک کشور بهعنوان عنصر اصلی طراحی، یکی از شیوههای رایج در تمبرهای سیاسی و تاریخی است؛ زیرا بهسرعت موضوع و موقعیت جغرافیایی رویداد را برای بیننده مشخص میکند. در این اثر نیز نقشه افغانستان در کنار دیگر نمادها، نقش مهمی در انتقال مفهوم تمبر دارد و آن را به یک سند تصویری از فضای سیاسی منطقه در دهه ۱۳۶۰ تبدیل کرده است.
از نظر فنی، این تمبر با روش فتوگراور (Photogravure) چاپ شده است؛ روشی که در آن جزئیات تصاویر و ترکیب رنگها با کیفیت مناسبی ثبت میشوند و برای تولید تمبرهای یادبودی با طرحهای چندرنگ کاربرد فراوان داشت. دندانهبندی ۱۳، واترمارک «جمهوری اسلامی ایران» و تیراژ ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ نسخه از دیگر مشخصات فنی این تمبر به شمار میآیند.
این اثر برای مجموعهداران علاقهمند به تاریخ معاصر افغانستان، رویدادهای سیاسی قرن بیستم، تمبرهای تاریخی ایران و تمبرهای موضوعی مرتبط با نقشهها و مقاومتها اهمیت ویژهای دارد. ارزش این تمبر تنها در طراحی آن نیست، بلکه در ثبت بخشی از تاریخ منطقه و بازتاب فضای سیاسی زمان انتشار آن نیز دیده میشود.
ترکیب موضوع تاریخی، طراحی نمادین و ارتباط آن با یکی از مهمترین تحولات سیاسی منطقه، این تمبر را به گزینهای جذاب برای کلکسیونرهایی تبدیل کرده است که به دنبال آثار دارای روایت تاریخی هستند. وجود چنین تمبری در یک مجموعه میتواند بخشی از داستان تحولات خاورمیانه در قرن بیستم را به نمایش بگذارد و به مجموعه ارزش موضوعی بیشتری ببخشد.