تأمین آب آشامیدنی تهران با گسترش جمعیت و توسعه محدوده شهری، به یکی از مسائل مهم زیرساختی ایران در دهه ۱۳۴۰ خورشیدی تبدیل شد. در همین دوران، اجرای طرح‌های بزرگ مهندسی آب در اطراف پایتخت شتاب گرفت و سدسازی به یکی از محورهای برنامه‌های عمرانی کشور تبدیل شد. سد فرحناز پهلوی، که امروزه با نام سد لتیان شناخته می‌شود، از جمله پروژه‌هایی بود که با هدف ذخیره‌سازی و انتقال آب رودخانه جاجرود به شبکه تأمین آب تهران احداث شد.

مطالعات اولیه این طرح در سال ۱۳۳۸ آغاز شد و عملیات اجرایی آن در سال ۱۳۴۲ به جریان افتاد. محل احداث سد در محدوده لواسان و بر روی رودخانه جاجرود انتخاب شده بود؛ موقعیتی که امکان بهره‌گیری از منابع آب دامنه‌های البرز و انتقال آن به پایتخت را فراهم می‌کرد. اهمیت این پروژه به اندازه‌ای بود که در اسناد رسمی آن زمان، عنوان «سد فرحناز پهلوی» برای آن به کار می‌رفت.

یکی از رویدادهای مهم تاریخ این سازه، مراسم افتتاح آن در ۲۵ اردیبهشت ۱۳۴۶ بود. در این مراسم، فرحناز پهلوی، دختر محمدرضا شاه، سد را افتتاح کرد و شاه، فرح پهلوی و ولیعهد نیز در این آیین حضور داشتند. نام‌گذاری سد به نام فرحناز پهلوی و حضور اعضای خاندان سلطنتی در مراسم گشایش، پیوند مستقیمی میان این پروژه عمرانی و تاریخ حکومت پهلوی ایجاد کرده بود.

از نظر مهندسی، سد لتیان بر رودخانه جاجرود قرار دارد و از سازه‌های مهم ذخیره آب در محدوده تهران به شمار می‌رود. مخزن آن با ظرفیت اولیه حدود ۹۵ میلیون مترمکعب طراحی شده بود. انتقال آب ذخیره‌شده از طریق تأسیسات و مسیرهای انتقال، امکان استفاده از منابع آبی خارج از محدوده شهری را برای پایتخت فراهم می‌کرد. این سد در کنار دیگر طرح‌های آبرسانی منطقه البرز، بخشی از زیرساخت تأمین آب تهران را تشکیل می‌داد.

تمبر ۵۰ دیناری موردنظر، با ثبت تصویر سد فرحناز در میان انتشارهای پستی دوره محمدرضا شاه، به یکی از موضوعات مهم برنامه‌های عمرانی آن زمان می‌پردازد. ترکیب رنگ سبز مایل به آبی و قهوه‌ای مایل به قرمز، در کنار چاپ فتوگراور، ظاهر این تمبر را شکل داده است. ابعاد ۳۳ × ۲۵ میلی‌متری، دندانه‌بندی ۱۳ در ۱۳½ و واترمارک نشان ایران نیز از مشخصات فنی قابل توجه آن هستند. تیراژ ۲۰ میلیون قطعه‌ای این انتشار، از گستردگی چاپ آن حکایت دارد.

از دیدگاه تمبرشناسی، این قطعه برای بررسی تاریخ سدسازی ایران، مدیریت منابع آب، پروژه‌های عمرانی دوره پهلوی و تغییر نام مکان‌های تاریخی اهمیت موضوعی دارد. همچنین ارتباط آن با زندگی فرحناز پهلوی و تاریخچه سد لتیان، امکان قرارگرفتن آن را در مجموعه‌های مرتبط با خاندان پهلوی، زیرساخت‌های ایران و مهندسی عمران فراهم می‌کند.

امروزه نام سد لتیان برای بسیاری از ایرانیان با منابع آب تهران و جاذبه‌های طبیعی اطراف لواسان شناخته شده است؛ اما این تمبر نام تاریخی فرحناز را در حافظه تصویری دوره‌ای از تاریخ ایران حفظ کرده است.

شما می‌توانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.