تمبر
-
نوع تمبررسمی و دولتی
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
کشور
تمبرها در تاریخ معاصر ایران تنها وسیلهای برای پرداخت هزینه ارسال نامه نبودند؛ آنها بهتدریج به رسانهای کوچک برای نمایش هویت رسمی کشور تبدیل شدند. تصویر پادشاه، نمادهای ملی و نشانههای حکومتی از جمله عناصری بودند که در طراحی بسیاری از انتشارهای رسمی به کار میرفتند. در دوره محمدرضاشاه نیز این رویکرد جایگاه مشخصی در مجموعه تمبرهای ایران داشت.
نمونه ۶ ریالی آبی، از سری نهم تمبرهای پستی محمدرضاشاه است که در سال ۱۹۵۸ میلادی منتشر شد. در آن مقطع، تصویر رسمی شاه همچنان یکی از عناصر اصلی طراحی تمبرهای رایج کشور بود. این انتخاب را میتوان در بستر فضای سیاسی پس از تحولات مرداد ۱۳۳۲ نیز بررسی کرد؛ زمانی که حکومت پهلوی برای تثبیت جایگاه خود، توجه بیشتری به نمایش نمادهای سلطنت و هویت رسمی ایران نشان میداد. پژوهشهای تاریخی تمبر ایران نیز به پررنگتر شدن جنبه سیاسی و حکومتی مضامین تمبرها در دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ اشاره کردهاند.
از نکات قابل توجه در این انتشار، استفاده از کاغذ دارای نشان آب با کتیبه فارسی است. کاربرد مستمر کاغذهای نشاندار در تمبرهای ایران از سال ۱۹۵۵ آغاز شد و از سال ۱۹۵۷ عبارت مربوط به دولت شاهنشاهی ایران در این نشانها به کار رفت. این ویژگی فقط یک جزئیات فنی نیست؛ بلکه بخشی از روند تغییرات امنیتی و مشخصات تولید تمبر در آن دوره محسوب میشود. نمونه حاضر نیز با نشان آب کتیبه فارسی در قسمت بالایی کاغذ شناخته میشود.
رنگ آبی، ارزش اسمی ۶ ریال و چاپ فتوگراور، هویت ظاهری این تمبر را شکل میدهند. فتوگراور از روشهای چاپی مورد استفاده در انتشار تمبرهای آن دوره بود که امکان بازتولید جزئیات تصویر را فراهم میکرد. دندانه خطی ۱۱ و ابعاد ۲۵ × ۳۱ میلیمتر نیز از مشخصات فنی ثبتشده این نمونه هستند.
برای مجموعهدارانی که به گردآوری تمبرهای دوره پهلوی علاقه دارند، این نمونه بخشی از مجموعهای است که میتوان آن را از جنبههای مختلفی مانند ارزش اسمی، رنگ، نشان آب و شیوه چاپ دنبال کرد. کنار هم قرار گرفتن تمبرهای مختلف سری نهم، تصویری روشنتر از تنوع طراحی و مشخصات فنی تمبرهای رسمی ایران در اواخر دهه ۱۳۳۰ خورشیدی ارائه میدهد.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.