تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبررسمی و دولتی
-
کشور
ارزش اسمی ۶ شاهی، این تمبر را به یکی از اجزای مجموعهای تبدیل میکند که تصویر رضاشاه پهلوی را در قالبی بیضیشکل به نمایش گذاشته است. در طراحی آن، چهره پادشاه در مرکز توجه قرار دارد و قاب بیضی پیرامون تصویر، ترکیبی رسمی و متقارن پدید آورده است. استفاده از دو رنگ بنفش و نارنجیقرمز نیز به تمبر جلوهای متمایز میدهد؛ بهویژه آنکه اختلاف رنگها، اجزای طرح را از یکدیگر جدا کرده و به خوانایی تصویر کمک میکند.
این انتشار به سال ۱۹۳۱ میلادی تعلق دارد؛ دورهای که حکومت رضاشاه در حال گسترش ساختارهای اداری و ایجاد تغییرات گسترده در سازمان کشور بود. در همین سالها، اصلاح نظام آموزشی، توسعه راهها و شکلگیری نهادهای دولتی جدید در دستور کار حکومت قرار داشت. از سوی دیگر، سیاست یکسانسازی پوشش مردان نیز بخشی از برنامههای اجتماعی آن دوره بود؛ روندی که با تصویب مقررات پوشاک در سال ۱۳۰۷ خورشیدی و اجباریشدن کلاه پهلوی برای گروههایی از مردان در سال بعد، نمود آشکارتری پیدا کرد. از این منظر، پوشش رسمی رضاشاه در تصویر تمبر را میتوان در ارتباط با فضای سیاسی و اجتماعی آن دوران بررسی کرد.
قاب بیضی در این اثر صرفاً یک عنصر تزئینی نیست؛ بلکه محدودهای مشخص برای تمرکز نگاه بر چهره فرمانروا ایجاد میکند. چنین ترکیبی در تمبرهای سلطنتی و رسمی، امکان معرفی نمادین حاکمیت را در فضایی کوچک فراهم میساخت. تصویر چهره پادشاه، همراه با ارزش اسمی درجشده روی تمبر، دو کارکرد را در کنار هم قرار میدهد: معرفی نماد حکومت و انجام وظیفهای روزمره در مبادلات پستی.
از نظر فنی، چاپ این تمبر به روش لیتوگرافی و تیپوگرافی انجام شده و چاپخانه مجلس تهران مسئولیت تولید آن را بر عهده داشته است. ابعاد ۲۸ × ۳۵ میلیمتر و دندانهبندی ۱۱ نیز از ویژگیهایی هستند که در شناسایی و بررسی نسخههای این انتشار اهمیت دارند. ترکیب دو روش چاپ و رنگآمیزی بنفش و نارنجیقرمز، به این نمونه هویتی مستقل در میان تمبرهای همدوره میبخشد.
برای مجموعهداران تمبرهای ایران، این قطعه از دو جهت قابل توجه است: نخست، ارتباط آن با دوره شکلگیری حکومت پهلوی و دوم، تعلقش به سری پرترههای رضاشاه در قاب بیضی. ارزش ۶ شاهی نیز جایگاه آن را در میان ارزشهای اسمی مختلف این مجموعه مشخص میکند. بررسی تمبر در کنار نمونههای دیگر همین سری، امکان مقایسه ارزشهای اسمی، رنگها و ویژگیهای چاپی را فراهم میآورد.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.