تمبر «انقلاب سفید» که در تاریخ ۶ بهمن ۱۳۵۵ (۲۶ ژانویه ۱۹۷۷) توسط دولت شاهنشاهی ایران منتشر شد، یکی از مهم‌ترین تمبرهای دائمی و سیاسی اواخر دوره پهلوی به شمار می‌رود. این اثر بخشی از سری هجدهم تمبرهای دائمی ایران بوده و به یکی از مهم‌ترین برنامه‌های اصلاحی دوران محمدرضا شاه پهلوی، یعنی انقلاب سفید شاه و مردم اختصاص یافته است.

انقلاب سفید که از سال ۱۳۴۱ آغاز شد، مجموعه‌ای از اصلاحات گسترده اقتصادی، اجتماعی و اداری بود که با هدف مدرن‌سازی کشور اجرا گردید. اصلاحات ارضی، سهیم کردن کارگران در سود کارخانه‌ها، گسترش آموزش عمومی، تشکیل سپاه دانش، ملی کردن جنگل‌ها و اعطای حق رأی به زنان، از مهم‌ترین اصول این برنامه محسوب می‌شدند. حکومت پهلوی این اصلاحات را نقطه عطفی در گذار ایران به سوی توسعه و جامعه‌ای مدرن معرفی می‌کرد.

موضوع اصلی این تمبر، درخت است؛ نمادی که در ادبیات سیاسی و هنری آن دوران، بیانگر رشد، شکوفایی، توسعه پایدار و نوزایی ملی تلقی می‌شد. استفاده از تصویر درخت در این تمبر، اشاره‌ای نمادین به ثمرات انقلاب سفید و تلاش حکومت برای نمایش تصویری از ایرانِ رو به پیشرفت و نوسازی‌شده دارد. در فرهنگ ایرانی نیز درخت از دیرباز نماد زندگی، باروری و تداوم بوده است و انتخاب آن برای این مجموعه دارای بار معنایی عمیقی است.

انتشار این تمبر در سال ۱۳۵۵، یعنی تنها دو سال پیش از پایان حکومت پهلوی، از منظر تاریخی اهمیت ویژه‌ای دارد. در این دوره، حکومت همچنان بر دستاوردهای انقلاب سفید تأکید می‌کرد و انتشار تمبرهای مرتبط با این موضوع، بخشی از سیاست رسمی برای بازنمایی موفقیت‌های برنامه‌های توسعه‌ای کشور محسوب می‌شد.

از نظر فنی، این اثر با ارزش اسمی ۱۰ دینار و در قالب یک تمبر دائمی (Definitive) منتشر شد. تمبر دارای ابعاد ۳۲ × ۲۶ میلی‌متر بوده و با روش چاپ گراور (Photogravure) تولید شده است؛ روشی که به دلیل کیفیت بالا در نمایش جزئیات و رنگ‌ها، از محبوب‌ترین تکنیک‌های چاپ تمبر در جهان محسوب می‌شود.

این تمبر دارای دندانه شانه‌ای ۱۳ × ۱۳½ و واترمارک رسمی ایران شامل نشان ملی درون دایره و کتیبه «Sh» است. همچنین با تیراژ ۵ میلیون نسخه منتشر شد و تا ۱۲ فروردین ۱۳۵۸ دارای اعتبار پستی بود.

امروزه تمبر «انقلاب سفید» نه تنها یکی از آثار مهم مجموعه‌های موضوعی مرتبط با تاریخ معاصر ایران است، بلکه سندی کوچک از سیاست‌های نوسازی و ایدئولوژی توسعه‌گرای حکومت پهلوی به شمار می‌رود. این اثر در میان مجموعه‌داران تمبرهای سیاسی، تاریخ اجتماعی ایران و مجموعه‌های مرتبط با انقلاب سفید، جایگاه ویژه‌ای دارد.

اگر به حوزه کلکسیون تمبر علاقه دارید، همین حالا این تمبر ارزشمند را به سبد خرید خود اضافه کنید.