تمبر «محمدرضا شاه پهلوی – سری دوازدهم تمبرهای دائمی» که در تاریخ ۳ اسفند ۱۳۴۴ (۲۲ فوریه ۱۹۶۶) منتشر شد، یکی از مشهورترین تمبرهای دائمی دوره پهلوی دوم به شمار می‌رود. این اثر در میانه دهه ۱۳۴۰ خورشیدی و در دوره‌ای منتشر شد که ایران شاهد تحولات گسترده اقتصادی، اجتماعی و اداری ناشی از برنامه‌های اصلاحی حکومت بود.

موضوع اصلی این تمبر، پرتره رسمی محمدرضا شاه پهلوی (1919–1980)، آخرین پادشاه ایران است. در این دوره، تصویر شاه به یکی از اصلی‌ترین عناصر بصری تمبرهای پستی ایران تبدیل شده بود و در قالب مجموعه‌های مختلف دائمی، بازتابی از ساختار سیاسی و نظام سلطنتی کشور محسوب می‌شد.

سری دوازدهم تمبرهای دائمی در دورانی منتشر شد که چند سال از آغاز انقلاب سفید شاه و مردم گذشته بود. اصلاحات ارضی، توسعه زیرساخت‌ها، گسترش آموزش و نوسازی اداری کشور، ایران را وارد مرحله‌ای تازه از تحول کرده بود. انتشار تمبرهای جدید با طراحی‌های مدرن‌تر و کیفیت چاپ بالاتر نیز بخشی از این روند نوسازی به شمار می‌رفت.

تمبر حاضر از نوع دائمی (Definitive) است؛ یعنی برای استفاده مستمر در شبکه پستی کشور طراحی شده و برخلاف تمبرهای یادبودی، به یک مناسبت خاص اختصاص ندارد. تمبرهای دائمی به دلیل کاربرد فراوان، از مهم‌ترین اسناد تاریخ پست هر کشور محسوب می‌شوند و تصویری روشن از نمادهای رسمی هر دوره ارائه می‌دهند.

از منظر هنری، رنگ آبی بنفش به تمبر جلوه‌ای رسمی و در عین حال باشکوه بخشیده است. طراحی این مجموعه نسبت به سری‌های پیشین، از کیفیت چاپ بالاتری برخوردار بود و استفاده از روش گراور، جزئیات چهره شاه را با دقت بیشتری نمایش می‌داد.

از لحاظ فنی، این تمبر با ارزش اسمی ۲ ریال و در ابعاد ۲۶ × ۳۲ میلی‌متر منتشر شد. چاپ آن به روش گراور (Photogravure) انجام گرفت و دارای دندانه خطی ۱۰½ است. همچنین وجود واترمارک رسمی ایران شامل نشان ملی درون دایره و کتیبه Sh، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فیلاتلیک این اثر محسوب می‌شود.

با توجه به انتشار گسترده و استفاده فراوان، این تمبر امروزه از نمونه‌های شناخته‌شده در میان مجموعه‌داران تمبرهای ایران است. با این حال، اهمیت تاریخی آن به عنوان بخشی از مجموعه تمبرهای رسمی دهه ۱۳۴۰، جایگاه ویژه‌ای به آن بخشیده است.

تمبر ۲ ریالی سری دوازدهم، یکی از آثار مهم برای مجموعه‌های تخصصی مرتبط با تاریخ پهلوی، تمبرهای سلطنتی، مطالعات فیلاتلیک ایران و تاریخ پست معاصر به شمار می‌رود.

اگر به حوزه کلکسیون تمبر علاقه دارید، همین حالا این تمبر ارزشمند را به سبد خرید خود اضافه کنید.