تمبر یادبودی بیست‌ودومین سالگرد درگذشت رضاشاه پهلوی که در ۱۶ نوامبر ۱۹۶۶ منتشر شد، یکی از مهم‌ترین تمبرهای شخصیت‌محور دوران پهلوی به شمار می‌رود. این تمبر با ارزش اسمی ۲ ریال و رنگ شاخص سبز خاکستری تیره، به یاد رضاشاه پهلوی (۱۸۷۸–۱۹۴۴)، بنیان‌گذار سلسله پهلوی و یکی از تأثیرگذارترین شخصیت‌های تاریخ معاصر ایران منتشر شد.

رضاشاه پهلوی در تاریخ ایران به‌عنوان چهره‌ای شناخته می‌شود که پروژه گسترده نوسازی، تمرکز قدرت دولتی، ایجاد ارتش مدرن، تأسیس راه‌آهن سراسری، توسعه آموزش نوین و اصلاحات اداری را آغاز کرد. در دوره محمدرضا شاه، تصویر رضاشاه به‌عنوان «بنیان‌گذار ایران جدید» در بسیاری از آثار رسمی و یادبودها بازنمایی می‌شد و انتشار این تمبر نیز در همین چارچوب قابل تفسیر است.

طرح تمبر شامل پرتره رسمی رضاشاه با لباس نظامی است؛ سبکی که در بسیاری از آثار هنری و تمبرهای دوره پهلوی برای نمایش اقتدار، دولت‌سازی و هویت ملی مدرن مورد استفاده قرار می‌گرفت. تصویر شاه با نگاه مستقیم و لباس رسمی نظامی، بیانگر نقش او در ایجاد دولت متمرکز و نهادهای مدرن در ایران است.

از لحاظ فنی، این تمبر با روش چاپ افست لیتوگرافی (Offset Lithography) تولید شده است؛ روشی که در دهه ۱۹۶۰ میلادی در چاپ تمبرهای ایران کاربرد گسترده‌ای داشت. همچنین دندانه‌بندی خطی ۱۰½ و استفاده از واترمارک رسمی نشان دولتی ایران، از ویژگی‌های مهم شناسایی این تمبر در میان مجموعه‌داران حرفه‌ای محسوب می‌شود. استفاده از کاغذهای واترمارک‌دار در تمبرهای ایران از دهه ۱۹۵۰ به‌صورت گسترده رواج یافت.

با تیراژ یک میلیون نسخه، این تمبر امروزه در میان مجموعه‌داران تمبرهای پهلوی، تاریخ سیاسی ایران و مجموعه‌های موضوعی مرتبط با شخصیت‌های تاریخی از محبوبیت قابل توجهی برخوردار است. همچنین این اثر برای علاقه‌مندان به تاریخ دولت‌سازی مدرن در ایران و نمادهای سلطنت پهلوی اهمیت ویژه‌ای دارد.

تمبر ۲ ریالی رضاشاه پهلوی، تنها یک ابزار پستی نیست؛ بلکه سندی کوچک از نحوه بازنمایی حافظه تاریخی و مشروعیت سیاسی در ایران دهه ۱۳۴۰ خورشیدی به شمار می‌آید.

اگر به حوزه کلکسیون تمبر علاقه دارید، همین حالا این تمبر ارزشمند را به سبد خرید خود اضافه کنید.