تمبر یادبودی 2 ریال «توسعه روابط میان ایران، ترکیه و پاکستان» که در تاریخ ۳۰ تیر ۱۳۵۵ (۲۱ ژوئیه ۱۹۷۶) توسط دولت شاهنشاهی ایران منتشر شد، یکی از مهم‌ترین تمبرهای سیاسی و دیپلماتیک دوره پهلوی به شمار می‌رود. این تمبر به مناسبت گسترش همکاری‌های منطقه‌ای میان سه کشور ایران، ترکیه و پاکستان و در چارچوب سازمان همکاری منطقه‌ای برای توسعه (Regional Cooperation for Development – RCD) انتشار یافت.

سازمان RCD در سال ۱۹۶۴ با ابتکار ایران، ترکیه و پاکستان تأسیس شد و هدف آن گسترش همکاری‌های اقتصادی، صنعتی، فرهنگی و حمل‌ونقل میان سه کشور بود. این سازمان را می‌توان یکی از نخستین تلاش‌های جدی برای ایجاد همگرایی منطقه‌ای در خاورمیانه و جنوب آسیا دانست؛ نهادی که بعدها الهام‌بخش شکل‌گیری سازمان همکاری اقتصادی (ECO) شد.

انتشار این تمبر در سال ۱۹۷۶ مصادف با دوره‌ای بود که ایران تحت حکومت محمدرضا شاه پهلوی (Mohammad Reza Shah Pahlavi) به یکی از مهم‌ترین قدرت‌های اقتصادی و سیاسی منطقه تبدیل شده بود. در همان زمان، ترکیه تحت ریاست جمهوری فخری کوروتورک (Fahri Korutürk) و پاکستان تحت رهبری ذوالفقار علی بوتو (Zulfikar Ali Bhutto) قرار داشت. هر سه کشور تلاش می‌کردند از طریق همکاری‌های منطقه‌ای، روند توسعه اقتصادی و افزایش نفوذ بین‌المللی خود را تسریع کنند.

موضوع اصلی این تمبر، نمایش ایده همگرایی، توسعه و همکاری منطقه‌ای است؛ مفهومی که در دهه ۱۹۷۰ میلادی اهمیت فراوانی پیدا کرده بود. به همین دلیل، این اثر را می‌توان یکی از مهم‌ترین تمبرهای دیپلماتیک ایران در دوران پهلوی دانست؛ تمبری که فراتر از ارزش پستی خود، بازتابی از سیاست خارجی ایران و نقش فعال آن در ایجاد بلوک‌های همکاری منطقه‌ای است.

از نظر فنی، این تمبر با ارزش اسمی ۲ ریال و در قالب یک تمبر یادبودی منتشر شد. اثر حاضر به صورت چندرنگ طراحی شده و با روش چاپ افست (Offset Lithography) به چاپ رسیده است. همچنین وجود واترمارک رسمی ایران شامل نشان ملی درون دایره و کتیبه «Sh» و دندانه خطی ۱۰½ از ویژگی‌های مهم فیلاتلیک آن به شمار می‌رود.

تمبر «توسعه میان ایران، ترکیه و پاکستان» با تیراژ ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ نسخه منتشر شد و تا ۱۲ فروردین ۱۳۵۸ دارای اعتبار پستی بود. هرچند این تمبر از نظر کمیابی در رده آثار نسبتاً متداول قرار می‌گیرد، اما به دلیل ارتباط مستقیم با تاریخ روابط بین‌الملل و همکاری‌های منطقه‌ای، جایگاه ویژه‌ای در میان مجموعه‌داران تمبرهای سیاسی و دیپلماتیک دارد.

امروزه این تمبر نه تنها برای علاقه‌مندان به تاریخ معاصر ایران، بلکه برای پژوهشگران روابط بین‌الملل، تاریخ سازمان‌های منطقه‌ای و مجموعه‌داران تمبرهای موضوعی خاورمیانه، اثری ارزشمند و قابل توجه محسوب می‌شود.

اگر به حوزه کلکسیون تمبر علاقه دارید، همین حالا این تمبر ارزشمند را به سبد خرید خود اضافه کنید.