تمبر یادبود «روز جهانی پست» که جمهوری اسلامی ایران در تاریخ ۹ اکتبر ۱۹۸۹ منتشر کرد، یکی از آثار موضوعی جذاب در مجموعه تمبرهای مرتبط با تاریخ ارتباطات و خدمات پستی است. این تمبر با ارزش اسمی ۲۰ ریال، تصویری نمادین از کبوترهای نامه‌رسان را به نمایش می‌گذارد؛ پرندگانی که در طول تاریخ بشر به‌عنوان یکی از نخستین ابزارهای انتقال پیام میان انسان‌ها شناخته می‌شدند.

موضوع اصلی این تمبر پیوند میان گذشته و حال ارتباطات است. پیش از شکل‌گیری شبکه‌های مدرن پستی و فناوری‌های ارتباطی، کبوترهای نامه‌بر نقش مهمی در انتقال پیام‌های فوری داشتند. استفاده از تصویر کبوتر در طراحی این تمبر، یادآور تاریخی است که انسان برای رساندن اخبار و پیام‌ها از طبیعت و توانایی حیوانات بهره می‌گرفت. این نماد در کنار مفهوم پست، نشان‌دهنده اهمیت همیشگی ارتباط میان انسان‌هاست.

این اثر در دوران جمهوری اسلامی ایران، در سال‌های پس از پایان جنگ ایران و عراق و در دوره رهبری آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای و ریاست‌جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی منتشر شد. انتشار این تمبر هم‌زمان با روز جهانی پست، نشان‌دهنده توجه نظام پستی ایران به یک مناسبت بین‌المللی بود که هر سال برای گرامیداشت نقش خدمات پستی در ارتباطات جهانی برگزار می‌شود.

تمبر «روز جهانی پست ۱۹۸۹» از نوع تمبرهای یادبودی (Commemorative Stamp) است. این نوع تمبرها علاوه بر کاربرد پستی، به ثبت یک مناسبت، مفهوم یا موضوع فرهنگی و تاریخی می‌پردازند. به همین دلیل، این تمبر در میان مجموعه‌داران علاقه‌مند به تمبرهای ارتباطات، پرندگان، موضوعات نمادین و تاریخ پست جایگاه ویژه‌ای دارد.

از نظر ویژگی‌های فنی، این تمبر با روش چاپ گراور (Photogravure) تولید شده است؛ تکنیکی که امکان نمایش جزئیات دقیق، سایه‌روشن‌ها و ترکیب رنگی مناسب را فراهم می‌کند. این تمبر دارای دندانه‌بندی شانه‌ای (Comb Perforation) ۱۳ بوده و واترمارک آن شامل عبارت «جمهوری اسلامی ایران» به زبان فارسی است که جهت قرارگیری آن به سمت بالا ثبت شده است.

تیراژ این تمبر ۳ میلیون قطعه بوده است. اگرچه از نظر تعداد انتشار در گروه تمبرهای بسیار کمیاب قرار نمی‌گیرد، اما موضوع جذاب آن، طراحی نمادین و ارتباطش با تاریخ ارتباطات باعث شده است برای کلکسیونرهای تخصصی تمبرهای پستی و موضوعی ارزشمند باشد.

تمبر روز جهانی پست ایران در سال ۱۹۸۹ نمونه‌ای از هنر تمبرسازی است که یک مفهوم جهانی را در قالب تصویری ساده اما پرمعنا ثبت کرده است؛ تصویری که مسیر طولانی ارتباطات بشر، از کبوترهای نامه‌رسان تا فناوری‌های مدرن، را یادآوری می‌کند.

اگر به حوزه کلکسیون تمبر علاقه دارید، همین حالا این تمبر ارزشمند را به سبد خرید خود اضافه کنید.