-
کشور
تمبر ایران 20 ریال جمهوری اسلامی ایران جفت یادبودی روز زن و ولادت حضرت زهرا
-
سال ضرب/انتشار1366 شمسی
-
دوران حکومتجمهوری اسلامی ایران
-
اندازه22 × 41 mm
-
ارزش اسمی20 ریال
معرفی
تمبر «روز زن و سالروز ولادت حضرت فاطمه زهرا (س)» که در بهمن ۱۳۶۶ منتشر شد، یکی از شاخصترین تمبرهای موضوعی جمهوری اسلامی ایران در زمینه بازنمایی جایگاه زن در جامعه پس از انقلاب است. این اثر نهتنها به مناسبت میلاد حضرت فاطمه (س) – که در فرهنگ شیعی الگوی زن مسلمان و مادر نمونه شناخته میشود – انتشار یافت، بلکه در بستر سالهای پایانی جنگ ایران و عراق، مفاهیمی چون ایثار، مقاومت و نقش اجتماعی زنان را نیز به تصویر کشید.
مهمترین عنصر بصری تمبر، تصویر زنی است که رزمندهای را بر دوش یا در آغوش خود حمل میکند. این صحنه بهصورت نمادین، یادآور نقش گسترده زنان ایرانی در دوران جنگ هشتساله است؛ زنانی که علاوه بر مسئولیتهای خانوادگی، در عرصههای امدادرسانی، پشتیبانی جنگ، پرستاری و حفظ انسجام اجتماعی نیز حضوری فعال داشتند. در واقع، طراحی تمبر کوشیده است میان شخصیت معنوی حضرت فاطمه (س) و الگوی زن فداکار معاصر پیوند برقرار کند.
از دیدگاه هنری، استفاده از رنگهای چندگانه و ترکیببندی پویا، به تمبر حالتی حماسی بخشیده است. چاپ این اثر با روش فتوگراور (Photogravure) انجام شده که امکان نمایش دقیق جزئیات و طیفهای رنگی را فراهم میکرد. همچنین دندانهبندی شانهای ۱۳ و وجود واترمارک «جمهوری اسلامی ایران» از ویژگیهای فنی مهم این تمبر به شمار میآید.
این تمبر با تیراژ سه میلیون نسخه منتشر شد و از لحاظ کمی در زمره تمبرهای نسبتاً فراوان جمهوری اسلامی قرار میگیرد؛ اما به سبب موضوع ویژه آن، همواره مورد توجه مجموعهداران تمبرهای مرتبط با زنان، تاریخ اجتماعی ایران و تمبرهای جنگ و دفاع مقدس بوده است.
اهمیت این تمبر فراتر از یک یادبود مذهبی است؛ زیرا تصویری از تحول مفهوم «زن» در گفتمان رسمی ایران دهه ۱۳۶۰ ارائه میدهد. در این تصویر، زن نه صرفاً در جایگاه مادری و خانواده، بلکه بهعنوان نماد استقامت، فداکاری و مشارکت اجتماعی معرفی میشود؛ مفهومی که به یکی از مضامین مهم هنر و تبلیغات رسمی آن دوره تبدیل شد.
