تمبر «نشان جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران» که در مهر ۱۳۴۲ (اکتبر ۱۹۶۳) منتشر شد، یکی از مهم‌ترین تمبرهای مالیاتی و خیریه تاریخ پستی ایران به شمار می‌رود. این اثر نه یک تمبر پستی عادی، بلکه یک تمبر مالیاتی اجباری بود که با هدف تأمین منابع مالی برای جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران و برنامه‌های ملی مبارزه با بیماری سل انتشار یافت.

جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران، که پیش از انقلاب ۱۳۵۷ به عنوان معادل ایرانی جمعیت‌های صلیب سرخ و هلال احمر فعالیت می‌کرد، یکی از مهم‌ترین نهادهای بشردوستانه کشور بود. این سازمان در زمینه امدادرسانی، خدمات درمانی، کمک به آسیب‌دیدگان حوادث و مبارزه با بیماری‌های واگیردار نقش گسترده‌ای ایفا می‌کرد.

در دهه ۱۳۴۰، بیماری سل (Tuberculosis) همچنان یکی از مهم‌ترین چالش‌های بهداشتی بسیاری از کشورهای جهان، از جمله ایران، محسوب می‌شد. به همین دلیل، دولت و نهادهای درمانی با اجرای برنامه‌های گسترده پیشگیری و درمان، تلاش می‌کردند شیوع این بیماری را کاهش دهند. انتشار تمبرهای مالیاتی ویژه، یکی از روش‌های رایج برای تأمین بودجه این برنامه‌ها بود.

موضوع اصلی این تمبر، نشان شیر و خورشید سرخ است؛ نمادی که برای دهه‌ها به عنوان نشان رسمی امدادرسانی ایران شناخته می‌شد. تصویر شیر، خورشید و تاج در این نشان، علاوه بر جنبه امدادی، بازتابی از هویت تاریخی و ملی ایران در دوران پهلوی نیز محسوب می‌شود.

از منظر تاریخی، این تمبر سندی ارزشمند از نظام بهداشت عمومی و سیاست‌های اجتماعی ایران در دهه ۱۳۴۰ به شمار می‌رود. استفاده از تمبرهای مالیاتی برای حمایت از برنامه‌های سلامت عمومی، نشان‌دهنده اهمیت روزافزون بهداشت و پزشکی در روند نوسازی کشور در دوران محمدرضا شاه پهلوی (1919–1980) است.

از نظر فنی، این اثر با ارزش اسمی ۲٫۵۰ ریال و در ابعاد نسبتاً بزرگ ۴۱ × ۳۱ میلی‌متر منتشر شد. تمبر با روش چاپ افست (Offset Lithography) تولید شده و دارای دندانه خطی ۱۰½ است. همچنین وجود واترمارک تاج درون دایره همراه با حرف فارسی «س» از مهم‌ترین ویژگی‌های فیلاتلیک آن به شمار می‌رود.

امروزه این تمبر در میان مجموعه‌داران تمبرهای موضوعی تاریخ پزشکی، سازمان‌های بشردوستانه، شیر و خورشید سرخ و تاریخ اجتماعی ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. علاوه بر ارزش کلکسیونی، این اثر یادآور دوره‌ای مهم از تلاش‌های ایران برای توسعه خدمات درمانی و مبارزه با بیماری‌های واگیردار است.

اگر به حوزه کلکسیون تمبر علاقه دارید، همین حالا این تمبر ارزشمند را به سبد خرید خود اضافه کنید.