تمبر یادبودی 45 ریال، حمله موشکی آمریکا به هواپیمای مسافربری ایران‌ایر که در سال 1367 شمسی توسط جمهوری اسلامی ایران منتشر شد، یکی از تمبرهای سیاسی و تاریخی مهم دوره جنگ ایران و عراق به شمار می‌رود. این تمبر با ارزش اسمی ۱ ریال، به حادثه سرنگونی هواپیمای مسافربری ایران‌ایر در مسیر بندرعباس ـ دبی اختصاص دارد؛ رویدادی که در تابستان سال ۱۹۸۸ توجه جهانیان را به خود جلب کرد.

در طراحی این اثر، تصویر یک هواپیمای مسافربری در میان شعله‌های آتش و برخورد موشک دیده می‌شود. این ترکیب تصویری، پیام اصلی تمبر را منتقل می‌کند و حادثه را در قالب یک روایت بصری تاریخی ثبت می‌نماید. همچنین نوشته انگلیسی «DISASTROUS U.S. MISSILE ATTACK AGAINST IRANIAN AIR LINER» در کنار متن فارسی، نشان می‌دهد که این تمبر با هدف مخاطب داخلی و بین‌المللی طراحی شده است.

حادثه پرواز شماره ۶۵۵ ایران‌ایر در تاریخ ۳ ژوئیه ۱۹۸۸ رخ داد؛ زمانی که هواپیمای مسافربری ایرباس A300 شرکت ایران‌ایر بر فراز خلیج فارس هدف موشک ناو جنگی آمریکایی قرار گرفت و تمام ۲۹۰ سرنشین آن جان باختند. این حادثه یکی از نقاط مهم و بحث‌برانگیز در روابط ایران و ایالات متحده در دوران جنگ ایران و عراق محسوب می‌شود.

تمبرهای سیاسی معمولاً فراتر از یک ابزار پستی عمل می‌کنند و به رسانه‌ای برای ثبت حافظه تاریخی و انتقال پیام‌های سیاسی تبدیل می‌شوند. این تمبر نیز نمونه‌ای روشن از نقش تمبر در بازتاب رویدادهای مهم بین‌المللی است و فضای سیاسی پایان دهه ۱۹۸۰ را در قالب یک اثر کوچک هنری به نمایش می‌گذارد.

از نظر فنی، این تمبر با روش چاپ فوتوگراوور (Photogravure) تولید شده است؛ تکنیکی که امکان بازنمایی تصاویر پیچیده، خطوط دقیق و ترکیب‌های چندرنگ را فراهم می‌کند. همچنین دندانه‌بندی شانه‌ای ۱۳ و واترمارک رسمی جمهوری اسلامی ایران از مشخصات مهم این قطعه فیلاتلیک هستند.

این تمبر برای مجموعه‌داران علاقه‌مند به تاریخ معاصر ایران، تمبرهای سیاسی، جنگ ایران و عراق، روابط ایران و آمریکا، حوادث هوایی و تمبرهای یادبود تاریخی ارزش ویژه‌ای دارد. این قطعه نه‌تنها یک نمونه از تاریخ تمبر ایران، بلکه سندی تصویری از یکی از مهم‌ترین رویدادهای سیاسی و انسانی اواخر قرن بیستم است.

اگر به حوزه کلکسیون تمبر علاقه دارید، همین حالا این تمبر ارزشمند را به سبد خرید خود اضافه کنید.