تمبر یادبودی 5 ریال جمهوری اسلامی ایران به مناسبت «کاوش‌های باستان‌شناسی شوش» یکی از برجسته‌ترین تمبرهای موضوعی جمهوری اسلامی ایران در حوزه میراث فرهنگی، باستان‌شناسی و تاریخ ایران باستان محسوب می‌شود. این تمبر در تاریخ ۲۰ اوت ۱۹۸۴ و در قالب مجموعه «میراث فرهنگی» منتشر شد و به یکی از مهم‌ترین و کهن‌ترین شهرهای تمدنی جهان، یعنی شوش (Susa)، اختصاص دارد.

شوش از معدود شهرهای جهان است که بیش از پنج هزار سال به‌صورت مستمر محل سکونت و فعالیت تمدنی بوده است. این شهر، پایتخت باستانی تمدن ایلام و بعدها یکی از مهم‌ترین مراکز حکومتی شاهنشاهی هخامنشی بود. نام شوش در متون یونانی، کتیبه‌های هخامنشی و حتی کتاب مقدس نیز بارها ذکر شده و به همین دلیل از جایگاهی استثنایی در تاریخ خاور نزدیک برخوردار است.

طرح این تمبر به کاوش‌های باستان‌شناسی شوش اشاره دارد؛ حفاری‌هایی که از اواخر قرن نوزدهم میلادی توسط باستان‌شناسان بین‌المللی آغاز شد و منجر به کشف آثار شگفت‌انگیزی همچون بقایای کاخ آپادانا، الواح ایلامی، آثار هنری، مُهرها و اشیای تاریخی فراوان شد. این اکتشافات نقش تعیین‌کننده‌ای در شناخت تمدن‌های ایلامی و هخامنشی ایفا کرده‌اند.

انتشار این تمبر در دهه ۱۳۶۰، زمانی که ایران درگیر جنگ تحمیلی بود، بیانگر اهمیت حفظ و معرفی هویت تاریخی و فرهنگی کشور است. جمهوری اسلامی ایران با انتشار این مجموعه، بر این نکته تأکید کرد که میراث چند هزار ساله ایران همچنان بخش مهمی از هویت ملی و فرهنگی ایرانیان محسوب می‌شود.

این تمبر با ارزش اسمی ۵ ریال و تیراژ ۳ میلیون نسخه منتشر شد. اگرچه از نظر تعداد چاپ در زمره تمبرهای بسیار کمیاب قرار نمی‌گیرد، اما به دلیل موضوع تخصصی و پیوند مستقیم با یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستانی جهان، در میان کلکسیونرهای تمبرهای باستان‌شناسی، میراث جهانی، ایران باستان و تمدن ایلام از محبوبیت بالایی برخوردار است.

از نظر فنی، چاپ فوتوگراور و دندانه‌بندی شانه‌ای ۱۳ کیفیت مطلوبی به این اثر بخشیده است. همچنین وجود واترمارک رسمی جمهوری اسلامی ایران، اصالت و اهمیت فیلاتلیک این تمبر را افزایش می‌دهد.

تمبر «کاوش‌های شوش» در حقیقت تنها یک تمبر پستی نیست، بلکه پنجره‌ای کوچک به یکی از عظیم‌ترین تمدن‌های تاریخ بشریت و یادآور شکوه ایران باستان است.

اگر به حوزه کلکسیون تمبر، تاریخ ایران باستان و آثار باستان‌شناسی علاقه دارید، همین حالا این تمبر ارزشمند را به سبد خرید خود اضافه کنید.