تمبر ۵ ریال جمهوری اسلامی ایران منتشرشده در ۷ ژوئیه ۱۹۸۲، یکی از مهم‌ترین تمبرهای مرتبط با جنگ ایران و عراق در تاریخ پستی جمهوری اسلامی ایران محسوب می‌شود. این اثر در ارتباط با عملیات فتح‌المبین و بزرگداشت پیروزی‌های نظامی ایران در سال‌های ابتدایی جنگ منتشر شد و امروزه از جمله تمبرهای شاخص حوزه تاریخ نظامی معاصر ایران به شمار می‌رود.

عملیات فتح‌المبین در فروردین ۱۳۶۱ یکی از بزرگ‌ترین عملیات‌های نیروهای ایرانی در جریان جنگ ایران و عراق بود. این عملیات در مناطق غرب رودخانه کرخه و شمال خوزستان انجام شد و به بازپس‌گیری بخش‌های وسیعی از سرزمین‌های اشغال‌شده ایران منجر گردید. بسیاری از مورخان نظامی، این عملیات را یکی از نقاط عطف جنگ هشت‌ساله می‌دانند.

از منظر طراحی، این تمبر دارای عناصر نمادین متعددی است. تصویر سربازان، تانک‌ها و دستی که پرچم یا بیرقی را در دست دارد، مفاهیمی همچون مقاومت، اتحاد ملی، ایثار و پیروزی را تداعی می‌کند. استفاده از نماد دست و پرچم در تمبرهای جنگی جمهوری اسلامی، اغلب بیانگر همبستگی مردمی و نقش نیروهای داوطلب و نظامی در دفاع از کشور است.

از دیدگاه تمبرشناسی، این اثر نمونه‌ای مهم از تمبرهای تبلیغی و یادبودی جنگ محسوب می‌شود. تمبرهای مرتبط با جنگ ایران و عراق، به دلیل ثبت رویدادهای تاریخی و فضای سیاسی دهه ۱۹۸۰، همواره مورد توجه مجموعه‌داران داخلی و خارجی قرار گرفته‌اند.

تمبر عملیات فتح‌المبین با ارزش اسمی ۵ ریال، در ابعاد ۴۲ × ۳۲ میلی‌متر و با روش چاپ گراور (Photogravure) منتشر شد. وجود واترمارک «جمهوری اسلامی ایران» و دندانه شانه‌ای ۱۳ از ویژگی‌های فنی مهم این اثر است. همچنین تیراژ نسبتاً بالای ۸ میلیون نسخه‌ای آن نشان‌دهنده اهمیت این رویداد در گفتمان رسمی آن دوره است.

از منظر تاریخی، این تمبر نه‌تنها یک سند پستی، بلکه بازتابی از فضای اجتماعی و سیاسی ایران در سال‌های جنگ به شمار می‌رود. امروزه این اثر در مجموعه‌های تخصصی مرتبط با تاریخ نظامی، جنگ ایران و عراق، تمبرهای موضوعی نبردها و آثار یادبود جنگ جایگاه ویژه‌ای دارد.

برای علاقه‌مندان به تاریخ معاصر ایران و تمبرهای جنگی، این تمبر یکی از نمونه‌های مهم و ارزشمند دهه ۱۳۶۰ محسوب می‌شود.

اگر به حوزه کلکسیون تمبر علاقه دارید، همین حالا این تمبر ارزشمند را به سبد خرید خود اضافه کنید.