تمبر یادبود «جام شیر» که در تاریخ ۱۵ مرداد ۱۳۴۹ (۶ اوت ۱۹۷۰) توسط دولت شاهنشاهی ایران منتشر شد، یکی از زیباترین و ارزشمندترین تمبرهای مجموعه مشهور جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران به شمار می‌رود. این تمبر با الهام از یکی از شاهکارهای هنر هخامنشی طراحی شده و شکوه تمدن ایران باستان را به تصویر می‌کشد.

موضوع اصلی این تمبر، جام زرین هخامنشی به شکل شیر است؛ اثری برجسته از هنر فلزکاری ایران باستان که امروزه به عنوان یکی از نمادهای مهارت هنری و ذوق زیبایی‌شناختی هنرمندان هخامنشی شناخته می‌شود. شیر در فرهنگ ایرانی از دوران باستان نمادی از قدرت، پادشاهی، شکوه و حفاظت الهی به شمار می‌رفت و حضور آن در آثار هنری هخامنشی بازتابی از جایگاه ویژه این حیوان در اندیشه سیاسی و مذهبی ایران کهن است.

انتشار این تمبر در آستانه برگزاری جشن‌های بزرگ ۲۵۰۰ ساله بنیان‌گذاری شاهنشاهی ایران صورت گرفت؛ مراسمی که به ابتکار محمدرضا شاه پهلوی (1919–1980) برای بزرگداشت میراث تاریخی ایران و تأکید بر تداوم سنت شاهنشاهی از عصر کوروش بزرگ (Cyrus the Great) تا دوران معاصر برگزار شد. در این دوره، دولت ایران توجه ویژه‌ای به معرفی آثار باستانی و احیای هویت تاریخی ایران داشت و تمبرهای این مجموعه نیز بخشی از همین سیاست فرهنگی محسوب می‌شدند.

از نظر هنری، طراحی این تمبر با بهره‌گیری از رنگ‌های طلایی، زمردی روشن و بنفش مایل به آبی جلوه‌ای بسیار باشکوه به اثر بخشیده است. انتخاب این رنگ‌ها، یادآور درخشش آثار زرین هخامنشی و شکوه دربار شاهان ایران باستان است. استفاده از تصویر یک اثر موزه‌ای بر روی تمبر، آن را به یکی از محبوب‌ترین آثار در میان مجموعه‌داران تمبرهای تاریخی و باستان‌شناسی تبدیل کرده است.

از منظر فنی، این تمبر با ارزش اسمی ۶ ریال و در قالب یک تمبر یادبودی منتشر شد. اثر حاضر با روش چاپ گراور (Photogravure) تولید شده که به دلیل کیفیت بالای بازنمایی جزئیات هنری، از محبوب‌ترین شیوه‌های چاپ تمبرهای نفیس محسوب می‌شود. همچنین وجود واترمارک رسمی ایران و دندانه شانه‌ای ۱۳ از ویژگی‌های مهم فیلاتلیک این اثر به شمار می‌رود.

تمبر «جام شیر» با تیراژ ۵۰۰ هزار نسخه منتشر شد که در مقایسه با بسیاری از تمبرهای متداول دوره پهلوی، تیراژی نسبتاً محدود محسوب می‌شود. به همین دلیل، این اثر امروزه جایگاه ویژه‌ای در مجموعه‌های مرتبط با ایران باستان، تمدن هخامنشی، هنر فلزکاری و تمبرهای موضوعی حیوانات نمادین دارد.

اگر به حوزه کلکسیون تمبر علاقه دارید، همین حالا این تمبر ارزشمند را به سبد خرید خود اضافه کنید.