تمبر یادبود «صدمین سالگرد اتحادیه جهانی پست» که در تاریخ ۱۷ مهر ۱۳۵۳ (۹ اکتبر ۱۹۷۴) توسط دولت شاهنشاهی ایران منتشر شد، یکی از مهم‌ترین تمبرهای مرتبط با تاریخ خدمات پستی و ارتباطات بین‌المللی در ایران به شمار می‌رود. این تمبر به مناسبت یکصدمین سال تأسیس اتحادیه جهانی پست (Universal Postal Union – UPU) انتشار یافت؛ نهادی که نقشی بنیادین در شکل‌گیری نظام نوین ارتباطات پستی جهان ایفا کرده است.

اتحادیه جهانی پست در سال ۱۸۷۴ در شهر برن سوئیس تأسیس شد و هدف اصلی آن، ایجاد هماهنگی میان سیستم‌های پستی کشورهای مختلف و تسهیل مبادله مرسولات بین‌المللی بود. این سازمان امروزه یکی از قدیمی‌ترین نهادهای بین‌المللی جهان محسوب می‌شود و از سال ۱۹۴۸ به یکی از سازمان‌های تخصصی وابسته به سازمان ملل متحد تبدیل شد.

موضوع اصلی این تمبر، تاریخ حمل‌ونقل پستی است. طراحی اثر با نمایش اسب‌ها و کالسکه‌های پستی، یادآور دوران اولیه خدمات پستی و شیوه‌های سنتی انتقال نامه‌ها و مرسولات است؛ دورانی که پیش از ظهور هواپیما، قطار و فناوری‌های مدرن ارتباطی، شبکه‌های پستی بر پایه مسیرهای زمینی و حمل‌ونقل با اسب فعالیت می‌کردند.

انتشار این تمبر در دوران سلطنت محمدرضا شاه پهلوی (1919–1980) صورت گرفت؛ دوره‌ای که ایران تلاش می‌کرد زیرساخت‌های ارتباطی و پستی خود را گسترش دهد و همگام با استانداردهای بین‌المللی توسعه بخشد. بزرگداشت صدمین سالگرد UPU نشان‌دهنده اهمیت جایگاه ایران در شبکه جهانی پست و مشارکت آن در نظام ارتباطات بین‌المللی بود.

از منظر هنری، تمبر با بهره‌گیری از طراحی چندرنگ و تصویر عناصر تاریخی حمل‌ونقل پستی، پیوندی میان گذشته و عصر مدرن ارتباطات ایجاد می‌کند. همین موضوع موجب شده است که این اثر در میان مجموعه‌داران تمبرهای موضوعی پست، حمل‌ونقل، اسب‌ها و سازمان‌های بین‌المللی از محبوبیت ویژه‌ای برخوردار باشد.

از نظر فنی، این تمبر با ارزش اسمی ۶ ریال و در قالب یک تمبر یادبودی منتشر شد. اثر حاضر با روش چاپ افست (Offset Lithography) تولید شده و دارای دندانه خطی ۱۰½ است. همچنین وجود واترمارک رسمی ایران شامل نشان ملی درون دایره و کتیبه «Sh» از ویژگی‌های مهم فیلاتلیک این تمبر محسوب می‌شود.

تمبر «صدمین سالگرد اتحادیه جهانی پست» با تیراژ نسبتاً محدود ۳۰۰ هزار نسخه منتشر شد و تا ۱۲ فروردین ۱۳۵۸ دارای اعتبار پستی بود. امروزه این اثر به عنوان یکی از مهم‌ترین تمبرهای مرتبط با تاریخ پست و ارتباطات در ایران، جایگاه ویژه‌ای در مجموعه‌های تخصصی تمبرهای پستی و سازمان‌های بین‌المللی دارد.

اگر به حوزه کلکسیون تمبر علاقه دارید، همین حالا این تمبر ارزشمند را به سبد خرید خود اضافه کنید.