تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبررسمی و دولتی
-
کشور
تاریخ گسترش حق مشارکت سیاسی در ژاپن، مسیری چندمرحلهای را از انتخابات محدود دوران امپراتوری تا شکلگیری نظام انتخاباتی فراگیرتر در قرن بیستم طی کرده است. تمبر یادبودی ۱۵ اکتبر ۱۹۶۵ ژاپن به مناسبت سه نقطه عطف در این مسیر منتشر شد: هفتاد و پنجمین سالگرد آغاز انتخابات ملی، چهلمین سالگرد تحقق حق رأی عمومی مردان و بیستمین سالگرد بهرسمیتشناختهشدن حق رأی زنان. کنار هم قرارگرفتن این سه مناسبت، تمبر را به سندی تصویری از تحولات سیاسی و اجتماعی ژاپن تبدیل کرده است.
نخستین انتخابات عمومی مجلس نمایندگان ژاپن در سال ۱۸۹۰ برگزار شد. بااینحال، حق رأی در آن زمان به تمام شهروندان تعلق نداشت و تنها مردان بالای ۲۵ سال که شرایط مالیاتی مشخصی داشتند، امکان شرکت در انتخابات را پیدا میکردند. بنابراین، آغاز انتخابات ملی را نباید با تحقق دموکراسی انتخاباتی فراگیر یکسان دانست. این مرحله بیشتر نشاندهنده شکلگیری نخستین سازوکار انتخاب نمایندگان در ساختار سیاسی ژاپن بود.
تحول بعدی در سال ۱۹۲۵ و در فضای گسترش جنبش دموکراسی دوره تایشو و مطالبات اجتماعی رخ داد. تصویب قانون حق رأی عمومی، محدودیت مالیاتی را برای مردان کنار گذاشت و امکان مشارکت انتخاباتی را برای مردان ۲۵ سال به بالا فراهم کرد. با وجود این تغییر مهم، زنان همچنان از حق رأی در انتخابات ملی محروم بودند. به همین دلیل، چهلمین سالگرد این تحول در تمبر سال ۱۹۶۵ در کنار دو مناسبت دیگر مورد توجه قرار گرفته است.
بخش مهم دیگر این تاریخ به مبارزات زنان ژاپنی برای دستیابی به حقوق سیاسی مربوط میشود. زنان برای سالها نهتنها از حق رأی محروم بودند، بلکه قوانین پیشین محدودیتهایی جدی برای فعالیت سیاسی، عضویت در تشکلهای سیاسی و حضور در گردهماییهای سیاسی آنان ایجاد کرده بود. تلاش انجمنها و فعالان حقوق زنان، بهتدریج مسئله مشارکت سیاسی زنان را به یکی از مطالبات مهم جامعه تبدیل کرد.
در دسامبر ۱۹۴۵، قانون انتخابات مجلس نمایندگان اصلاح شد و زنان و مردان بالای ۲۰ سال، با شرایط برابر، از حق رأی و نامزدی در انتخابات برخوردار شدند. نخستین استفاده زنان از این حق در انتخابات ۱۰ آوریل ۱۹۴۶ صورت گرفت؛ انتخاباتی که در آن ۳۹ زن به مجلس نمایندگان راه یافتند. این اتفاق نقطه عطفی در تاریخ سیاسی ژاپن بود و ساختار مشارکت انتخاباتی را به شکل بنیادین تغییر دارد.
از نظر طراحی، این تمبر با استفاده از نمادهای مرتبط با نهاد قانونگذاری، از جمله صندلیهای مجلس و نشان نمایندگان، به موضوع مشارکت سیاسی اشاره میکند. انتخاب چنین عناصری باعث شده است پیام تمبر بهجای تمرکز بر یک شخصیت سیاسی، بر ساختار نمایندگی و جایگاه نهادهای انتخابی تأکید داشته باشد. طراح اثر، اوتسوکا هیتوشی، با بهرهگیری از چاپ فتوگراور و ترکیب رنگی متنوع، موضوعی تاریخی و حقوقی را در قالبی تصویری ارائه کرده است. ابعاد ۳۱ × ۲۶ میلیمتری نیز امکان نمایش جزئیات نمادین را در فضای محدود تمبر فراهم میکند.
از منظر تمبرشناسی، اهمیت این اثر در ثبت همزمان سه مرحله متفاوت از تحول نظام انتخاباتی ژاپن است. برخلاف تمبرهایی که تنها یک مناسبت یا شخصیت را گرامی میدارند، این انتشار یادگاری سه دوره تاریخی را به یکدیگر پیوند میدهد. به همین دلیل، در مجموعههای موضوعی مرتبط با تاریخ زنان، حقوق مدنی، دموکراسی، پارلمان و تاریخ سیاسی ژاپن جایگاه مشخصی دارد. تیراژ ۲۵ میلیون قطعه نیز از انتشار گسترده آن حکایت دارد و نباید صرف قدمت تاریخی را نشانه کمیابی آن دانست.
این تمبر یادآور مسیری است که از انتخابات محدود سال ۱۸۹۰ آغاز شد و با گسترش حق رأی مردان در ۱۹۲۵ و ورود زنان به عرصه انتخابات در ۱۹۴۵ ادامه یافت. اثری که تاریخ تحولات سیاسی ژاپن را در سه مناسبت مهم به تصویر میکشد.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.