تمبر
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
کشور
در تاریخ تمبرهای یادبود، برخی موضوعات فراتر از مرزهای جغرافیایی قرار میگیرند و به مسائل مشترک انسانی میپردازند. تمبر ۲۰ ینی ژاپن که در اول ژوئیه ۱۹۷۴ منتشر شد، نمونهای از این رویکرد است. این انتشار با عنوان «سال اهدای خون صلیب سرخ بینالمللی» شناخته میشود و توجه خود را به یکی از مهمترین فعالیتهای بشردوستانه، یعنی تأمین خون مورد نیاز بیماران از طریق مشارکت داوطلبانه مردم، معطوف کرده است.
زمینه بینالمللی این انتشار به برنامههای نهضت صلیب سرخ در سال ۱۹۷۴ بازمیگردد. در آن سال، اتحادیه انجمنهای صلیب سرخ موضوع اهدای خون را بهعنوان محور روز جهانی صلیب سرخ، در هشتم ماه مه، انتخاب کرد. شعار این برنامه «خون اهدا کنید، زندگی را نجات دهید» بود؛ پیامی که بر اهمیت مشارکت داوطلبانه و بدون دریافت وجه تأکید داشت. هدف این حرکت تنها افزایش ذخایر خونی نبود، بلکه ترویج این اندیشه بود که تأمین خون سالم باید بر پایه همبستگی اجتماعی و مسئولیت انسانی شکل بگیرد.
این موضوع در ژاپن نیز با تحولات مهمی در نظام خدمات درمانی همراه بود. جمعیت صلیب سرخ ژاپن فعالیت سازمانیافته خود در زمینه تأمین خون را در سال ۱۹۵۲، با راهاندازی مرکز خدمات بانک خون در توکیو، آغاز کرده بود. در سال ۱۹۶۴، دولت ژاپن تصمیم گرفت خون مورد نیاز برای انتقال خون از طریق اهدای خون تأمین شود. این سیاست با همکاری دولت، نهادهای محلی و جمعیت صلیب سرخ بهتدریج گسترش یافت و در سال ۱۹۷۴، تمام خون مورد نیاز برای انتقال خون در ژاپن از طریق اهدای خون فراهم میشد. بنابراین، انتشار این تمبر در همان سال، با یکی از نقاط عطف تاریخ خدمات انتقال خون در این کشور همزمان شده است.
در طراحی تمبر، بطری جمعآوری خون در کنار تصویر کره زمین قرار گرفته است. این ترکیب تصویری، موضوع اهدای خون را از یک اقدام پزشکی و فردی فراتر میبرد و آن را در مقیاس جهانی مطرح میکند. بطری خونگیری بهعنوان نشانهای مستقیم از فعالیت مورد تأکید کمپین عمل میکند و کره زمین، گستردگی مخاطبان و ماهیت فرامرزی پیام صلیب سرخ را یادآور میشود. انتخاب چنین عناصر ساده و قابل شناسایی، باعث شده موضوع اصلی بدون نیاز به تصویرسازی پیچیده یا روایت چندلایه قابل درک باشد.
طراحی این اثر را هیسـانو مینورو (Hisano Minoru) بر عهده داشته است؛ هنرمندی که نام او در شماری دیگر از انتشارهای پستی ژاپن در دهه ۱۹۷۰ نیز دیده میشود. تمبر با روش فتوگراور و بهصورت رنگارنگ در اداره چاپ دولتی توکیو تولید شده است. ابعاد ۲۶ × ۳۷ میلیمتر و دندانهبندی ۱۳، از مشخصات فنی آن هستند. روش فتوگراور امکان بازتولید جزئیات تصویری و تنوع رنگ را فراهم میکند و برای اثری که انتقال پیام آن به وضوح عناصر تصویری وابسته است، انتخاب مناسبی به شمار میآید.
از منظر تمبرشناسی، این انتشار در پیوند میان تاریخ پست، سلامت عمومی و فعالیتهای بشردوستانه جای میگیرد. برای مجموعههایی که به تاریخ صلیب سرخ، اهدای خون، پزشکی، خدمات درمانی یا کمپینهای بینالمللی سلامت میپردازند، موضوع مشخص و زمینه تاریخی آن اهمیت دارد. تیراژ ۳۵ میلیون قطعه نیز یکی از ویژگیهای قابل توجه این انتشار است و نباید صرف قدمت آن را نشانه کمیابی دانست.
این تمبر یادآور دورهای است که اهدای خون داوطلبانه به یکی از موضوعات مهم همکاریهای انسانی در سطح جهان تبدیل شده بود؛ اثری که با پیوند دادن یک نماد پزشکی به تصویر زمین، پیام همبستگی را در قالبی کوچک و ماندگار ثبت کرده است.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.