تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
کشور
بدن انسان در آثار لئوناردو داوینچی (Leonardo da Vinci)، هنرمند و دانشمند برجسته دوره رنسانس، جایگاهی فراتر از یک موضوع هنری داشت. او با نگاهی پژوهشگرانه به تناسب اندام، ساختار جسمانی و ارتباط میان طبیعت و هندسه میپرداخت. یکی از شناختهشدهترین حاصل این مطالعات، طراحی «مرد ویتروویوسی» (Vitruvian Man) است که حدود سال ۱۴۹۰ میلادی خلق شد و امروزه از نمادهای شناختهشده تاریخ هنر و شناخت علمی بدن انسان به شمار میرود.
در این طراحی، پیکر یک مرد با دو وضعیت متفاوت دستها و پاها به تصویر کشیده شده است؛ بهگونهای که اندامهای او درون یک مربع و دایره جای میگیرند. این ترکیب هندسی از دیدگاههای ویتروویوس (Vitruvius)، معمار و نظریهپرداز رومی، درباره تناسبات بدن انسان الهام گرفته است. داوینچی با مطالعه اندازهها و نسبتهای بخشهای مختلف بدن، تلاش کرد ارتباط میان ساختار جسمانی انسان و اصول هندسی را نشان دهد. نتیجه این پژوهش، تصویری شد که مرز میان هنر، ریاضیات، معماری و کالبدشناسی را به هم نزدیک میکند.
انتخاب این اثر برای تمبری با مناسبت پزشکی در ژاپن نیز معنای قابلتوجهی دارد. این کشور در نیمه دوم قرن نوزدهم، بهویژه پس از اصلاحات دوره میجی (Meiji)، روند گستردهای برای بهرهگیری از دانش و نهادهای علمی غرب آغاز کرد. پزشکی اروپایی که پیشتر از طریق ارتباط با پزشکان هلندی و منابع علمی خارجی شناخته شده بود، بهتدریج جایگاه رسمیتری در آموزش، درمان و ساختار بهداشتی ژاپن پیدا کرد. تأسیس مراکز آموزشی پزشکی و استفاده از دانش استادان اروپایی، زمینه شکلگیری نظام پزشکی نوین این کشور را فراهم آورد.
سال ۱۸۷۹ در تاریخ این تحولات اهمیت دارد و با شکلگیری مقررات جدید برای صلاحیت حرفهای پزشکان ژاپن ارتباط پیدا میکند. انتشار تمبر در سال ۱۹۷۹، یک قرن از این مرحله تاریخی را یادآوری میکرد. نکته جالب آن است که نوشته ژاپنی روی تمبر، «医療文化 100年記念» به معنای «یادبود یکصدسالگی فرهنگ پزشکی» است؛ درحالیکه عنوان کاتالوگی بینالمللی آن به صدمین سالگرد پزشکی غربی در ژاپن اشاره دارد.
در طراحی تمبر، پیکر مرد ویتروویوسی در مرکز ترکیبی از اشکال هندسی و رنگهای سبز، زرد و نارنجی قرار گرفته است. این تصویر با وجود انتقال به قالب کوچک تمبر پستی، ویژگی اصلی اثر داوینچی، یعنی نمایش تناسبات بدن در ارتباط با دایره و مربع، را حفظ میکند. اوتسوکا هیتوشی طراحی این انتشار را بر عهده داشته و چاپ آن با روش ترکیبی عکاسی و چاپ فرورفته انجام شده است. تمبر در ۷ آوریل ۱۹۷۹ با ارزش اسمی ۵۰ ین و تیراژ ۲۶ میلیون قطعه منتشر شد.
این انتشار از نظر تمبرشناسی در محل تلاقی تاریخ هنر رنسانس، آثار لئوناردو داوینچی و تاریخ پزشکی قرار میگیرد. به همین دلیل، برای مجموعههای موضوعی مرتبط با نقاشان و هنرمندان بزرگ، آثار هنری مشهور، آناتومی و تاریخ علم جایگاه مشخصی دارد. مرد ویتروویوسی در این تمبر، پیوندی تصویری میان میراث هنری اروپا و بزرگداشت تحولات پزشکی ژاپن ایجاد کرده است.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.