تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
کشور
اسطورههای کهن ژاپن، علاوه بر جایگاه مهمی که در شکلگیری هویت فرهنگی این کشور دارند، منبع الهام بسیاری از آثار برجسته نقاشی ژاپنی نیز بودهاند. تمبر یادبودی ۵۰ ینی منتشرشده در ۳۰ مه ۱۹۷۹، با بازنمایی نقاشی «بهشت زیر دریا» اثر شیگهرو آئوکی، نمونهای از پیوند میان میراث اسطورهای ژاپن و هنر نقاشی مدرن این سرزمین است.
شیگهرو آئوکی (۱۸۸۲–۱۹۱۱) از نقاشان برجسته ژاپن در اوایل قرن بیستم بود که بخش مهمی از فعالیت هنری خود را به موضوعات اسطورهای و ادبی اختصاص داد. او در دورانی فعالیت میکرد که نقاشی رنگ روغن و شیوههای هنری غربی در ژاپن گسترش یافته بودند و هنرمندان این کشور در پی ایجاد زبانی تازه برای بیان موضوعات بومی بودند. آئوکی در آثار خود از این امکانات هنری برای پرداختن به روایتهای اساطیری ژاپن بهره گرفت.
نقاشی بهشت زیر دریا در سال ۱۹۰۷ خلق شد و موضوع آن از کتاب کهن «کوجیکی» (Kojiki)، یکی از مهمترین منابع اسطورهشناسی و تاریخ روایی ژاپن، گرفته شده است. داستان به ماجرای یاماسـاچیهیکو (Yamasachi-hiko) مربوط میشود که پس از گمکردن قلاب ماهیگیری برادرش، اوماساچیهیکو (Umisachi-hiko)، برای یافتن آن به اعماق دریا سفر میکند. در آنجا به کاخ خدای دریا، واتاتسومی (Watatsumi)، میرسد و با تویوتاماهیمه (Toyotama-hime)، دختر خدای دریا، آشنا میشود. این آشنایی سرآغاز روایتی اسطورهای درباره پیوند این دو شخصیت و تداوم نسل آنان است.
ترکیببندی نقاشی بر سه شخصیت انسانی استوار است که در فضایی عمودی و کشیده قرار گرفتهاند. یاماساچیهیکو در میان درخت نشسته و دو شخصیت زن در بخش دیگر تصویر دیده میشوند. زنی با جامه قرمز، تویوتاماهیمه است که نگاهش با شخصیت اصلی داستان تلاقی میکند و زن دیگر، با لباس سفید، خدمتکار اوست. این صحنه لحظهای از برخورد دو جهان انسانی و افسانهای را به تصویر میکشد؛ جایی که قهرمان داستان در قلمرو خدایان دریا با سرنوشت تازهای روبهرو میشود.
آئـوکی برای خلق این اثر تنها به بازآفرینی یک داستان ادبی بسنده نکرد. او درباره چگونگی دیدهشدن ماهیها، گیاهان دریایی و پیکر انسان در زیر آب مطالعه کرد تا فضای اسطورهای اثر باورپذیرتر شود. تأثیر نقاشی پیشارافائلی بریتانیا و شیوه رنگپردازی گوستاو مورو (Gustave Moreau)، نقاش فرانسوی، نیز در شکلگیری زبان بصری این تابلو مطرح شده است. این اثر برای نمایشگاه صنعتی توکیو در سال ۱۹۰۷ آماده شد و بعدها جایگاهی مهم در تاریخ نقاشی ژاپن پیدا کرد. امروزه نقاشی اصلی در مجموعه موزه آرتیزون توکیو نگهداری میشود و در شمار آثار دارای اهمیت فرهنگی ژاپن قرار دارد.
در سال ۱۹۷۹، اداره پست و مخابرات ژاپن این نقاشی را بهعنوان یکی از موضوعات مجموعه «هنر مدرن ژاپن» روی تمبر قرار داد. بازآفرینی اثری با ابعاد بزرگ در قالب تمبری به اندازه ۳۱ × ۵۲ میلیمتر، نیازمند انتقال دقیق ترکیببندی و جزئیات تصویری به سطحی بسیار کوچکتر بود. چاپ فتوگراور و استفاده از رنگهای متنوع، امکان نمایش جنبههای تصویری اثر را در قالبی مناسب برای انتشار پستی فراهم کرده است.
از نظر تمبرشناسی، این قطعه در تقاطع چند حوزه موضوعی قرار میگیرد: نقاشی رنگ روغن ژاپن، هنرمندان دوره میجی، اسطورههای ملی و بازتاب آثار موزهای در تمبرهای پستی. انتشار آن با تیراژ ۲۸ میلیون قطعه نیز نشاندهنده دامنه وسیع توزیع این یادبود فرهنگی است. برای علاقهمندان به گردآوری تمبرهای هنری، این نمونه پیوند مستقیمی میان یک اثر شناختهشده نقاشی و تاریخ انتشار تمبرهای یادگاری ژاپن ایجاد میکند.
این تمبر فراتر از بازنمایی یک تابلوی نقاشی، روایتی تصویری از اسطورههای ژاپنی و مسیر تحول هنر این کشور را در خود جای داده است.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.