تمبر
-
وضعیتمُهر خورده / باطله
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
کشور
گربه در هنر ژاپن تنها یک حیوان خانگی یا عنصر تزئینی نیست؛ این جانور در نقاشی سنتی و مدرن ژاپن بارها به موضوعی مستقل برای نمایش ظرافت، سکون و زیبایی طبیعت تبدیل شده است. نقاشی «گربه سیاه» اثر شونسو هیشیدا، یکی از نمونههای شاخص این نگاه هنری است که در آن، یک سوژه ساده با دقتی چشمگیر به تصویری ماندگار تبدیل شده است. ژاپن در ۲۱ سپتامبر ۱۹۷۹ این اثر را برای سومین بخش از مجموعه یادبودی هنر مدرن خود انتخاب کرد و آن را روی تمبری با ارزش اسمی ۵۰ ین به نمایش گذاشت.
شونسو هیشیدا (۱۸۷۴–۱۹۱۱) از چهرههای تأثیرگذار نقاشی ژاپنی در دوران گذار به هنر مدرن بود. او در مدرسه هنرهای زیبای توکیو تحصیل کرد و از شاگردان هاشیموتو گاهو به شمار میرفت. همکاری و همراهی او با هنرمندانی مانند یوکویاما تایکان و اوکاکورا تنشین در شکلگیری جریانهای نوگرای نقاشی ژاپن اهمیت داشت. هیشیدا در جستوجوی راههایی بود تا بدون فاصلهگرفتن از سنتهای تصویری ژاپن، امکانات تازهای در رنگپردازی، حجمسازی و نمایش طبیعت تجربه کند.
تابلوی گربه سیاه در سال ۱۹۱۰، در سالهای پایانی زندگی هنرمند، خلق شد. تصویر، گربهای سیاه را نشان میدهد که روی شاخه درختی قرار گرفته است. تضاد میان پیکر تیره حیوان، بافت درخت و برگهای روشن، ساختاری ساده اما حسابشده پدید آورده است. در این ترکیببندی، گربه به نقطه تمرکز اصلی تبدیل میشود و خطوط بدن و حالت ایستادن آن، در کنار شاخه درخت، تعادل بصری اثر را شکل میدهند.
اهمیت این نقاشی در شیوه تلفیق واقعگرایی با آرایهپردازی نهفته است. هیشیدا برای نمایش بافت طبیعی عناصر، از تغییرات ظریف رنگ و سایه بهره میگرفت و در عین حال به نظم تزئینی ترکیببندی توجه داشت. تجربههای پیشین او در استفاده از روش محوکردن مرز خطوط و انتقال تدریجی رنگها، در مسیر رسیدن به این شیوه پخته نقش داشتند. در گربه سیاه، طراحی دقیق پیکر حیوان در کنار پرداخت هنرمندانه شاخه و برگها، نشان میدهد که چگونه مشاهده طبیعت میتواند با بیان زیباییشناختی نقاشی ژاپنی همراه شود.
این اثر در نمایشگاه چهارم بونتن در سال ۱۹۱۰ ارائه شد و بعدها بهعنوان یکی از اموال فرهنگی مهم ژاپن شناخته شد. نسخه شناختهشده نقاشی در مجموعه ایسهئی بونکو (Eisei Bunko) قرار دارد و به موزه هنر استان کوماموتو سپرده شده است.
در بازآفرینی این تابلو روی تمبر، طراح ژاپنی یوشیآکی کیکوچی وظیفه انتقال ویژگیهای اثر را به سطحی بسیار کوچکتر بر عهده داشته است. ابعاد ۳۱ × ۵۱ میلیمتر، قالبی کشیده برای نمایش ترکیببندی اصلی فراهم میکند. چاپ فتوگراور نیز امکان بازتولید جزئیات و تفاوتهای رنگی نقاشی را در مقیاس تمبر فراهم کرده است. نبود واترمارک و دندانهبندی ۱۳ و یکچهارم از دیگر مشخصات فنی این انتشار است.
از منظر مجموعهداری، این تمبر در چند حوزه مشخص جای میگیرد: نقاشی ژاپنی، آثار هنرمندان دوره میجی، بازنمایی حیوانات در هنر و تمبرهای اختصاصیافته به شاهکارهای نقاشی. همچنین حضور آن در سومین بخش مجموعه هنر مدرن ژاپن، ارتباطش را با مجموعهای گستردهتر از بازتاب آثار هنری در تمبرهای پستی این کشور مشخص میکند.
«گربه سیاه» نمونهای از نگاه دقیق شونسو هیشیدا به طبیعت و توانایی او در تبدیل یک موضوع روزمره به اثری هنری است. این انتشار پستی نیز تصویری از یکی از آثار شناختهشده نقاشی ژاپن را در اختیار علاقهمندان هنر و تمبرشناسی قرار میدهد.
شما میتوانید همین تمبر را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.