تمبر
-
نوع تمبرمناسبتی و یادبودی
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
کشور
در ۱۰ ژوئیه ۱۹۷۰، اداره پست ژاپن تمبری یادبودی با عنوان «صحنهای از سوکروکو» منتشر کرد؛ اثری که یکی از شخصیتهای محبوب و شناختهشده تئاتر کابوکی را به تصویر میکشد. این تمبر بخشی از مجموعهای با موضوع هنر کلاسیک و نمایش سنتی ژاپن است؛ مجموعهای که با ثبت چهرهها و صحنههای نمایشی، بخشی از میراث فرهنگی این کشور را در قالب تمبرهای پستی معرفی میکند.
سوکروکو (Sukeroku) شخصیت اصلی نمایش مشهور «سوکروکو یوکاری نو ادو زاکورا» (Sukeroku Yukari no Edozakura) است؛ نمایشی که از آثار برجسته مجموعه معروف هجده نمایش کابوکی (Kabuki Jūhachiban) به شمار میرود. این شخصیت در واقع سوگا گورو توکیمونه، سامورایی جوانی است که با هویتی پنهان در محله تفریحی یوشیوارا در ادو رفتوآمد میکند. هدف او یافتن شمشیر ارزشمند به نام توموکِیریمارو است؛ شمشیری که به خاندان گنجی تعلق دارد. داستان، ماجراجویی، عشق، درگیری و نمایش مهارتهای رزمی را در هم میآمیزد و شخصیت سوکروکو را به نمادی از جوانمردی، جسارت و جذابیت مردانه در فرهنگ نمایشی ادو تبدیل میکند.
در مرکز تمبر، بازیگر نقش سوکروکو در حال اجرای یک حالت نمایشی پرتحرک دیده میشود. بدن او در وضعیتی باز و استوار قرار گرفته و پاها با فاصله از یکدیگر روی زمین قرار دارند؛ حالتی که به شخصیت، ظاهری جسور و آماده مبارزه میدهد. دستهای بازیگر نیز در دو جهت متفاوت قرار گرفتهاند و حالت بدن او یادآور ژستهای نمایشی مشهور کابوکی است که در آن بازیگر برای لحظهای حرکت را متوقف میکند تا قدرت، غرور و هیجان شخصیت را به تماشاگر منتقل کند.
چهره بازیگر با آرایش سفید کابوکی پوشیده شده و موهای سیاه او با سربندی بنفشرنگ مهار شده است. این سربند یکی از شناسههای بصری مهم شخصیت سوکروکو محسوب میشود و حتی در روایت نمایشی، منشأ و معنای آن هنگام ورود شخصیت به صحنه توضیح داده میشود. لباس اصلی او کیمونوی تیره و عمدتاً سیاه است که در قسمتهای داخلی و لبهها، رنگ قرمز آن جلوهای متضاد با زمینه تیره لباس ایجاد میکند. زیر این پوشش، لباس سفید دیده میشود که در بخش پایینتنه نیز ادامه دارد. این ترکیب سیاه، قرمز و سفید باعث شده پیکره بازیگر از پسزمینه جدا شود و نگاه بیننده مستقیماً به شخصیت اصلی جلب شود.
چتر سوکروکو نیز از مهمترین عناصر هویتی این شخصیت است. این چتر صرفاً وسیلهای برای محافظت در برابر باران نیست؛ در سنت نمایشی این اثر، یکی از لوازم شاخص و شناختهشده قهرمان به شمار میرود. در کنار سربند بنفش، چتر او به شناسایی فوری شخصیت کمک میکند. در نمایش، چتر مشهور سوکروکو با نقش چشممانند شناخته میشود و همراه با دیگر لوازم صحنه، بخشی از ظاهر خاص او را شکل میدهد.
در قسمت پایین تصویر، پاهای بازیگر با پوشش سفید و کفشهای سنتی ژاپنی دیده میشود. این کفشها در سنت پوشش شخصیت سوکروکو با کفشهای چوبی ژاپنی، یعنی گِتا (Geta)، ارتباط دارند؛ نوعی کفش سنتی که با ساختار چوبی و بندهای نگهدارنده روی پا شناخته میشود. در بازنمایی نمایشی سوکروکو، سربند، چتر و کفشها همگی از نشانههای اختصاصی شخصیت هستند.
پسزمینه تمبر به رنگ قهوهای مایل به طلایی طراحی شده است. این زمینه نسبتاً یکدست، تضاد بصری مناسبی با لباس سیاه و بخشهای سفید و قرمز پوشش بازیگر ایجاد میکند. حاشیه دندانهدار تمبر، ارزش اسمی ۱۵ ین و عبارت NIPPON نیز در ترکیببندی نهایی دیده میشوند. به این ترتیب، تصویر بدون شلوغی عناصر فرعی، تمام توجه را بر حالت بدن، لباس و لوازم نمادین شخصیت متمرکز میکند.
نمایش سوکروکو نخستین بار در سال ۱۷۱۳ روی صحنه رفت و بهتدریج به یکی از آثار شاخص خاندان هنری ایچیکاوا دانجورو تبدیل شد. این نمایش نمونهای از تلفیق دو شیوه مهم بازیگری کابوکی است: آراگوتو (Aragoto)، با حرکات اغراقآمیز و قهرمانانه، و واگوتو (Wagoto)، با لحنی نرمتر و ظریفتر. همین ترکیب به شخصیت سوکروکو ظاهری همزمان نیرومند، خوشپوش و جذاب میبخشد.
انتشار این تمبر در سال ۱۹۷۰ نشاندهنده توجه ژاپن به حفظ و معرفی هنرهای نمایشی سنتی در دوران مدرن بود. در آن زمان، کشور در دوره امپراتور هیروهیتو قرار داشت و ایساکو ساتو نخستوزیر بود. ژاپن بر اساس قانون اساسی پس از جنگ، نظام پادشاهی مشروطه و حکومت پارلمانی داشت؛ امپراتور نماد کشور بود و قدرت اجرایی در اختیار کابینه قرار داشت.
این تمبر برای مجموعهداران هنر ژاپن، تئاتر کابوکی، شخصیتهای نمایشی و موضوعات مرتبط با فرهنگ سنتی شرق آسیا جذابیت دارد. ترکیب تصویر بازیگر با لباس سیاه و قرمز، سربند بنفش، چتر نمادین و پسزمینه اخرایی، آن را به نمونهای قابل توجه از بازنمایی هنرهای نمایشی روی تمبر تبدیل کرده است.
چاپ دوگانه به روش لیتوگرافی افست و گراور، دندانهبندی comb13 و تیراژ ۲۳ میلیون نسخه در ابعاد 28 × 39 میلیمتر از مشخصات فنی این انتشار هستند. همچنین ارزش اسمی ۱۵ ین و انتشار آن در مجموعه هنر کلاسیک، این تمبر را به گزینهای مناسب برای تکمیل مجموعههای موضوعی تمبرهای ژاپن و نمایشهای سنتی تبدیل میکند.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.