سال ۲۵۳۶ روی این سکه، نشانه‌ای از دوره‌ای است که تقویم شاهنشاهی در ایران به کار می‌رفت. این تاریخ برابر با سال ۱۹۷۷ میلادی است و سکه را به سال‌های پایانی حکومت محمدرضا شاه پهلوی پیوند می‌دهد. در این نمونه، ارزش اسمی ۱۰ ریال در کنار عبارت «محمدرضا شاه پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران» قرار گرفته و نشان می‌دهد که تاریخ و عنوان رسمی حکومت چگونه روی پول رایج آن زمان ثبت می‌شدند.
برای درک بهتر ارزش پول در آن دوره، قیمت گندم در سال زراعی ۱۹۷۷–۱۹۷۸ نمونه جالبی است. در آن زمان، قیمت بازاری گندم در ایران حدود ۲۰ ریال برای هر کیلوگرم گزارش شده بود؛ بنابراین، ۱۰ ریال از نظر مبلغ اسمی تقریباً معادل نصف قیمت یک کیلو گندم بود. البته این رقم به قیمت بازار گندم مربوط است و نباید آن را با قیمت نان یا سایر کالاها یکسان دانست. چنین مقایسه‌ای کمک می‌کند ارزش عددی این سکه را در فضای اقتصادی نزدیک به زمان ضرب آن بهتر تصور کنیم.
در سال‌های پایانی دهه ۱۳۵۰، اقتصاد ایران از یک سو تحت تأثیر درآمدهای بالای نفتی و توسعه صنعتی قرار داشت و از سوی دیگر، افزایش هزینه‌های دولتی و رشد تقاضا به بالا رفتن قیمت‌ها انجامید. این تغییرات به‌تدریج فاصله میان ارزش اسمی پول و قدرت خرید آن را بیشتر کرد. امروز دیگر مبلغ ۱۰ ریال بیانگر قدرت خرید زمان خود نیست و این سکه بیشتر به‌عنوان بخشی از تاریخ پولی ایران و یک یادگار از دوره پهلوی شناخته می‌شود.
در بخش روی سکه، تصویر محمدرضا شاه پهلوی رو به چپ دیده می‌شود و عنوان «آریامهر، شاهنشاه ایران» پیرامون آن حک شده است. نکته متمایز این نمونه، درج سال ۲۵۳۶ به‌جای تاریخ‌گذاری رایج هجری شمسی است. این تفاوت برای مجموعه‌دارانی که سکه‌های سال‌های پایانی دوره پهلوی را گردآوری می‌کنند، اهمیت دارد؛ زیرا تاریخ درج‌شده روی خود قطعه، آن را از نمونه‌های دارای تاریخ ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۷ متمایز می‌کند.
پشت سکه با نشان شیر و خورشید، تاج و شاخه‌های زیتون و بلوط تزئین شده است. ارزش اسمی نیز به شکل عددی «۱۰ ریال» درج شده؛ در نتیجه، نوشته و تصویر در کنار هم هویت این سکه را مشخص می‌کنند. ترکیب نمادهای ملی با عنوان رسمی شاه، از ویژگی‌های بصری این نوع پول رایج به شمار می‌رود.
این سکه از آلیاژ مس و نیکل ساخته شده است؛ ترکیبی شامل ۷۵ درصد مس و ۲۵ درصد نیکل که در ساخت سکه‌های رایج به کار می‌رفت. وزن آن ۷ گرم، قطر آن ۲۸ میلی‌متر و ضخامت آن ۱٫۶ میلی‌متر است. لبه شیاردار و شکل دایره‌ای نیز مشخصات فیزیکی آن را کامل می‌کنند.
از دیدگاه مجموعه‌داری، این سکه نمونه‌ای از پولی است که با گذشت زمان، نقش آن از مبادلات روزمره به نگهداری و مطالعه تاریخ اقتصادی تغییر کرده است. ارزش امروزی چنین قطعاتی فقط به عدد درج‌شده روی آن‌ها مربوط نیست؛ بلکه به جذابیت آن‌ها برای علاقه‌مندان به تاریخ پول، تنوع سکه‌های یک دوره و کامل‌تر شدن مجموعه‌های موضوعی نیز ارتباط دارد.
اگر مجموعه‌ای از سکه‌های ایران در سال‌های پایانی حکومت پهلوی گردآوری می‌کنید، این نمونه با تاریخ ۲۵۳۶، عنوان آریامهر، نشان شیر و خورشید و آلیاژ مس و نیکل می‌تواند جای مشخصی در کنار دیگر سکه‌های ۱۰ ریالی آن دوره داشته باشد.
شما می‌توانید همین سکه را در سبد خرید خود به آلبوم مجموعه سکه‌های تاریخی ایران اضافه کنید.
