پنج ریال، ارزشی بالاتر از واحدهای خردتر پول ایران داشت و سکه این مبلغ در دوره محمدرضا شاه پهلوی با طرحی سلطنتی به گردش درآمد. نمونه حاضر به مجموعه سکههای فلزی این دوره تعلق دارد و اطلاعات ثبتشده برای آن، بازه ضرب ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۷ خورشیدی را نشان میدهد. وجود تاریخ ۱۳۵۳ در نوشتههای سکه نیز آن را به یکی از سالهای این بازه مرتبط میکند؛ موضوعی که هنگام طبقهبندی سکههای قدیمی ایران در یک مجموعه تخصصی اهمیت دارد.
در بخش تصویری یک سمت، شیری با سر رو به بیننده دیده میشود که شمشیری خمیده را بالا گرفته است؛ تاج در بالای این نقش قرار دارد و عبارت «پنج ریال» ارزش قطعه را مشخص میکند. این ترکیب با تصویر ساده یک جانور تفاوت دارد: حالت بدن شیر، شمشیر و تاج، اجزای اصلی نشان سلطنتی را تشکیل میدهند و در کنار هم، هویت تصویری مشخصی به این روی سکه میبخشند.
سمت دیگر به نام و عنوان پادشاه اختصاص دارد. عبارت «محمدرضا شاه پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران» در کنار عدد «۵»، واژه «ریال» و تاریخ «۱۳۵۳» حک شده است. شاخههای زیتون و بلوط و تاج نیز در طراحی این بخش حضور دارند. عنوان آریامهر در کنار نام محمدرضا شاه پهلوی، از جزئیات مهم نوشتههای این سکه است و برای کسانی که تغییرات عنوانهای رسمی در پولهای دوره پهلوی را بررسی میکنند، اهمیت ویژهای دارد.
بدنه سکه از آلیاژ مس و نیکل ساخته شده است؛ سهم مس در این ترکیب ۷۵ درصد و سهم نیکل ۲۵ درصد است. وزن ۴٫۶ گرم، قطر ۲۵ میلیمتر و ضخامت ۱٫۳۶ میلیمتر، ابعاد این پنجریالی را مشخص میکنند. لبه شیاردار و فرم گرد آن نیز از ویژگیهایی هستند که میتوان هنگام بررسی نمونه فیزیکی با اطلاعات فهرستشده تطبیق داد.
در یک کلکسیون موضوعی، این سکه میتواند در بخش مربوط به واحدهای ریال، نمادهای حکومتی یا پولهای دوره محمدرضا شاه قرار بگیرد. ارزش امروزی آن دیگر به کاربرد روزمره وابسته نیست؛ بلکه سال ضرب، عنوان رسمی پادشاه و نقش شیر و شمشیر، دلایل اصلی توجه مجموعهداران به آن هستند. سکه پنج ریالی آریامهر از این جهت، قطعهای مناسب برای ثبت و مطالعه بخشی از تاریخ پول ایران به شمار میرود.
اگر به کلکسیون و سرمایهگذاری علاقه دارید، خرید این آیتم میتواند گزینه جذابی باشد. همین حالا آن را به سبد خرید اضافه کنید.