سکه یادبود ۱۰۰۰ ریالی سال ۱۳۸۹ یکی از خاصترین سکههای یادبود جمهوری اسلامی ایران است که با موضوعی اقتصادی و آماری منتشر شد. این سکه به مناسبت گرامیداشت «روز جهانی آمار» و همزمان با پنجاهمین سال تأسیس بانکداری مرکزی نوین در ایران ضرب شد و از معدود سکههای رسمی کشور است که به اهمیت آمار، اطلاعات اقتصادی و نظام بانکداری اختصاص دارد.
انتشار این سکه در سال ۱۳۸۹ (۲۰۱۰ میلادی) همزمان با نخستین برگزاری رسمی «روز جهانی آمار» بود. سازمان ملل متحد سال ۲۰۱۰ را نخستین سال برگزاری این مناسبت جهانی اعلام کرد تا نقش آمارهای دقیق، شفاف و قابل اعتماد را در برنامهریزی، توسعه اقتصادی و تصمیمگیریهای عمومی برجسته سازد. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نیز به همین مناسبت و همزمان با پنجاهمین سال فعالیت خود، این سکه یادبود را منتشر کرد.
برخلاف بسیاری از سکههای یادبود ایران که موضوعات مذهبی یا تاریخی دارند، این سکه به یکی از پایههای مدیریت اقتصادی کشور میپردازد. همچنین این سکه در گروه «سکههای یادبود در گردش» قرار میگیرد؛ یعنی علاوه بر جنبه یادبود، قابلیت استفاده در مبادلات روزمره را نیز داشت.
روی سکه، ارزش اسمی «۱۰۰۰ ریال» در مرکز قرار گرفته و در بالای آن تصویر کوه دماوند دیده میشود؛ نمادی از استواری، عظمت و هویت ملی ایران. در پیرامون سکه، عبارت «جمهوری اسلامی ایران»، عنوان «یادبود روز جهانی آمار» و تاریخ «۲۰ اکتبر – ۲۸ مهر» حک شده است که به نخستین روز جهانی آمار اشاره دارد.
پشت سکه، نشان پنجاهمین سالگرد تأسیس بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در مرکز نقش بسته است. در اطراف آن نیز دو عبارت مهم دیده میشود: «۷۵ سال آمار اقتصادی» و «۵۰ سال بانکداری مرکزی». این نوشتهها بیانگر سابقه گردآوری آمارهای اقتصادی در ایران و نقش بانک مرکزی در سیاستگذاری پولی، کنترل تورم، انتشار اسکناس و مدیریت نظام مالی کشور هستند.
از نظر طراحی، این سکه یکی از مدرنترین سکههای جمهوری اسلامی ایران محسوب میشود. استفاده از نشانهای گرافیکی، تایپوگرافی رسمی و مفاهیم اقتصادی، آن را از بسیاری از سکههای همدوره متمایز کرده است. به همین دلیل، این سکه علاوه بر مجموعهداران سکه، برای علاقهمندان به تاریخ اقتصاد، آمار و بانکداری نیز جذابیت ویژهای دارد.
این سکه از آلیاژ آلومینیوم-برنز ساخته شده است؛ آلیاژی مقاوم که علاوه بر دوام بالا، رنگ طلایی زیبایی به سکه میبخشد. ابعاد مناسب و کیفیت مطلوب ضرب نیز باعث شده است که این سکه از نظر ظاهری یکی از نمونههای موفق سکههای یادبود معاصر ایران باشد.
