نگاهی به دنیای شگفت‌ انگیز تمبرهای دوران آدولف هیتلر

* گروه ترجمه و تحقیق گالری کلکسیون 110

مقدمه

در نگاه نخست، تمبر تنها قطعه‌ای کوچک از کاغذ به نظر می‌رسد که برای پرداخت هزینه خدمات پستی مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ اما برای تاریخ‌پژوهان، مجموعه‌داران و علاقه‌مندان به تمبرشناسی، هر تمبر سندی ارزشمند از یک دوره تاریخی است. دولت‌ها از نخستین سال‌های انتشار تمبرهای پستی، تلاش کرده‌اند هویت ملی، فرهنگ، دستاوردهای علمی، شخصیت‌های برجسته، رویدادهای مهم و حتی تغییرات سیاسی خود را بر روی این قطعات کوچک به تصویر بکشند. به همین دلیل، مطالعه تمبرها تنها به شناخت یک شیء کلکسیونی محدود نمی‌شود، بلکه دریچه‌ای به سوی تاریخ، هنر، اقتصاد، فرهنگ و نظام اداری کشورها می‌گشاید.

در میان دوره‌های مختلف تاریخ تمبر، سال‌های ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۵ جایگاه ویژه‌ای دارند. این بازه زمانی که با حکومت آدولف هیتلر بر آلمان هم‌زمان است، یکی از پرتحول‌ترین دوره‌های تاریخ اروپا به شمار می‌رود. تغییرات گسترده سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، گسترش قلمرو آلمان، آغاز جنگ جهانی دوم و تحولات اداری در سرزمین‌های مختلف، همگی بر طراحی و انتشار تمبرهای این دوره تأثیر گذاشتند. به همین دلیل، تمبرهای منتشرشده در این سال‌ها امروزه تنها ابزار پرداخت هزینه پست محسوب نمی‌شوند، بلکه اسناد تاریخی ارزشمندی هستند که بخشی از فضای سیاسی، فرهنگی و اداری اروپا در آن دوران را منعکس می‌کنند.

هدف ما در این مقاله مفصل، بررسی تمبرهای دوران آدولف هیتلر است. در ادامه، ابتدا در بخش اول با برخی کلیاتی که باید بدانید (شامل تاریخچه انتشار این تمبرها، انواع آن‌ها، کاربردهای پستی، ویژگی‌های طراحی و عوامل مؤثر بر ارزش کلکسیونی آن‌ها) آشنا خواهیم شد. و سپس در بخش دوم، مهم‌ترین تمبرهای این دوره، از جمله نمونه‌های منتشرشده در آلمان و برخی سرزمین‌های تحت اداره آن، به‌صورت جداگانه معرفی می‌شوند تا علاقه‌مندان حوزه کلکسیون تمبر بتوانند با پیشینه تاریخی، ویژگی‌های ظاهری و اهمیت هر یک از تمبرها بیشتر آشنا شوند.

بخش اول: آنچه باید در مورد تمبرهای دوره آدولف هیتلر بدانید 

1 ـ تمبرها چگونه به آینه تاریخ تبدیل شدند؟

تمبرها از کوچک‌ترین اسناد چاپی هر کشور به شمار می‌روند، اما در عین حال یکی از ارزشمندترین منابع برای مطالعه تاریخ، فرهنگ، هنر و تحولات سیاسی نیز هستند. هر تمبر در زمان انتشار خود وظیفه‌ای کاملاً کاربردی داشت؛ پرداخت هزینه خدمات پستی. با این حال، دولت‌ها خیلی زود دریافتند که این قطعات کوچک کاغذی هر روز در دست میلیون‌ها نفر قرار می‌گیرند و از شهری به شهر دیگر و حتی از کشوری به کشور دیگر سفر می‌کنند. به همین دلیل، تمبرها به بستری مناسب برای نمایش هویت ملی، بناهای تاریخی، شخصیت‌های برجسته، رویدادهای مهم، دستاوردهای علمی و فرهنگی و حتی تغییرات اداری کشورها تبدیل شدند.

امروزه بسیاری از پژوهشگران تاریخ، در کنار اسناد رسمی، روزنامه‌ها و عکس‌های تاریخی، از تمبرها نیز به عنوان منبعی ارزشمند برای مطالعه گذشته استفاده می‌کنند. در واقع، هر تمبر بخشی از فضای اجتماعی و فرهنگی زمان خود را منعکس می‌کند و به همین دلیل مطالعه آن تنها به شناخت یک شیء کلکسیونی محدود نمی‌شود.

دوره حکومت آدولف هیتلر نیز از این قاعده مستثنا نیست. تمبرهای منتشرشده میان سال‌های ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۵ تصویری روشن از ساختار اداری، نظام پستی، مناسبت‌های رسمی، برنامه‌های اجتماعی و تغییرات جغرافیایی آن دوران ارائه می‌کنند. به همین علت، این مجموعه‌ها امروزه نه تنها برای مجموعه‌داران، بلکه برای علاقه‌مندان به تاریخ پست، تمبرشناسی و پژوهشگران تاریخ اروپا نیز اهمیت فراوانی دارند.

الف ـ تمبر؛ فراتر از یک ابزار پستی

در قرن بیستم، ارسال نامه مهم‌ترین راه ارتباط میان مردم، سازمان‌ها، شرکت‌ها و دولت‌ها بود. میلیون‌ها نامه روزانه با استفاده از تمبر جابه‌جا می‌شد و همین موضوع باعث می‌شد یک طرح تمبر بارها و بارها دیده شود. به همین دلیل، طراحی تمبرها هیچ‌گاه اتفاقی نبود. انتخاب تصویر یک شخصیت، یک بنای تاریخی، یک رویداد یا حتی یک نماد ملی، بخشی از هویت بصری کشور را تشکیل می‌داد. در بسیاری از کشورها، تمبرها به نوعی ویترین فرهنگی دولت محسوب می‌شدند و تلاش می‌کردند مهم‌ترین ویژگی‌های تاریخی و فرهنگی ملت خود را به نمایش بگذارند.

ب ـ نقش تمبرها در ثبت تاریخ

اگر تاریخ را مجموعه‌ای از اسناد بدانیم، تمبرها یکی از ماندگارترین این اسناد هستند. مثلاً خاطره بسیاری از اشیاء و اشخاصی که امروزه در میان ما نیستند یا به عبارتی، اشیاء و انسان‌هایی که سال‌ها از درگذشت آن‌ها می‌گذرد، فقط از طریق اسناد چاپی مانند تمبرها برای نسل‌های بعد باقی مانده‌اند. در بسیاری از موارد، تمبرها حتی نخستین تصویر رسمی یک بنا یا یک شخصیت را در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهند. از همین رو، مطالعه تمبرها تنها به علاقه‌مندان مجموعه‌داری محدود نیست و در حوزه‌هایی مانند تاریخ، هنر، طراحی گرافیک و حتی جامعه‌شناسی نیز مورد توجه قرار می‌گیرد.

ج ـ چرا تمبرهای دوره آدولف هیتلر اهمیت دارند؟

همه ما می‌دانیم که نام آدولف هیتلر با جنگ جهانی دوم گره خورده است، از این رو تمبرهای منتشرشده در فاصله سال‌های ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۵ به یکی از شناخته‌شده‌ترین شاخه‌های تمبرشناسی جهان تبدیل شده‌اند. دلیل این موضوع گذشته از اهمیت جنگ جهانی دوم، تنوع بسیار زیاد تمبرهای دوره حکمرانی آدولف هیتلر است.

در این دوره صدها عنوان تمبر در ارزش‌های اسمی مختلف منتشر شد؛ از تمبرهای عادی و روزمره گرفته تا تمبرهای یادبودی، خیریه، خدماتی و همچنین تمبرهای مخصوص سرزمین‌هایی که تحت اداره آلمان قرار داشتند. این تنوع باعث شده است که مجموعه‌داران بتوانند شاخه‌های تخصصی متعددی را تنها در همین بازه زمانی دنبال کنند.

2ـ تاریخچه تمبرهای آلمان در دوران آدولف هیتلر

دوران حکومت آدولف هیتلر، یکی از پرتحول‌ترین دوره‌های تاریخ خدمات پستی آلمان نیز محسوب می‌شود. اداره پست این کشور که سابقه‌ای طولانی در سامان‌دهی شبکه ارتباطات داشت، در این سال‌ها همچنان به انتشار تمبرهای عادی و یادبودی ادامه داد و هم‌زمان با تغییر شرایط سیاسی و اداری اروپا، مجموعه‌های جدیدی را نیز وارد چرخه پستی کرد. بررسی این تمبرها نشان می‌دهد که طراحی، موضوع، شیوه انتشار و حتی مناطق استفاده از آن‌ها در طول این دوازده سال بارها دچار تغییر شده است. همین مسئله باعث شده است که امروزه تمبرهای این دوره از متنوع‌ترین مجموعه‌های تاریخ پست آلمان به شمار روند.

الف ـ وضعیت تمبرهای آلمان پیش از سال ۱۹۳۳

پیش از روی کار آمدن حکومت جدید، تمبرهای آلمان عمدتاً به بناهای مشهور و سایر موضوعات فرهنگی اختصاص داشتند. طراحی این تمبرها ادامه سنتی بود که از دوران امپراتوری آلمان و سپس جمهوری وایمار شکل گرفته بود. در سال‌های نخست پس از ۱۹۳۳ نیز هنوز بسیاری از همین مجموعه‌ها در گردش بودند و روند انتشار تمبرهای جدید به صورت تدریجی تغییر کرد؛ که نشان می‌دهد ظهور جمهوری وایمار و سپس روی کار آمدن رایش سوم نقطه عطفی در تاریخ آلمان و به تبع آن، نقطه عطفی در چاپ تمبرهای این دوره است. 

ب ـ تغییرات طراحی تمبرها پس از سال ۱۹۳۳

با گذشت چند سال، مجموعه‌های جدیدی با طراحی‌های متفاوت منتشر شدند. برخی از آن‌ها به مناسبت رویدادهای رسمی، نمایشگاه‌ها، برنامه‌های اجتماعی و مناسبت‌های ملی اختصاص داشتند و برخی دیگر شخصیت‌های مختلف را به تصویر می‌کشیدند. از سال ۱۹۳۷ به بعد، مجموعه‌ای از تمبرهای عادی با پرتره آدولف هیتلر منتشر شد که در ارزش‌های اسمی مختلف به چاپ رسید و تا پایان جنگ جهانی دوم بخش عمده‌ای از تمبرهای مورد استفاده روزانه را تشکیل داد. امروزه همین مجموعه، شناخته‌شده‌ترین سری تمبرهای آلمان در آن دوره به شمار می‌رود؛ هرچند تنها بخش کوچکی از کل تمبرهای منتشرشده میان سال‌های ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۵ را تشکیل می‌دهد.

ج ـ آخرین تمبرهای منتشرشده آلمان پیش از پایان جنگ جهانی

با طولانی شدن جنگ جهانی دوم، شرایط اقتصادی و صنعتی آلمان نیز تغییر کرد. کمبود برخی مواد اولیه، آسیب دیدن زیرساخت‌ها و محدودیت‌های ناشی از جنگ، بر روند چاپ و انتشار تمبرها نیز تأثیر گذاشت. برخی مجموعه‌ها با تیراژ محدود منتشر شدند و در بعضی مناطق نیز از تمبرهای موجود با اضافه‌چاپ استفاده شد. به همین دلیل، سال‌های پایانی جنگ از دید مجموعه‌داران، یکی از پیچیده‌ترین و در عین حال جذاب‌ترین دوره‌های تاریخ پست آلمان به شمار می‌رود.

3ـ مهم‌ترین انواع تمبرهای منتشرشده در دوره حکومت آدولف هیتلر

یکی از دلایل محبوبیت تمبرهای دوران هیتلر، تنوع چشمگیر آن‌هاست. برخلاف تصور رایج، همه تمبرهای این دوره شکل و کارکرد یکسانی نداشتند. اداره پست آلمان بر اساس نیازهای مختلف، مجموعه‌های متنوعی را منتشر می‌کرد که هر کدام کاربرد و ویژگی‌های خاص خود را داشتند.

الف ـ تمبرهای عادی آلمان نازی

تمبرهای عادی یا Definitive پرتیراژترین تمبرهای هر کشور هستند. این تمبرها برای استفاده روزمره مردم چاپ می‌شوند و معمولاً تا سال‌ها در دفاتر پستی به فروش می‌رسند. بخش بزرگی از نامه‌ها، کارت‌پستال‌ها و مرسولات اداری آن دوران با همین تمبرها ارسال می‌شد. مجموعه معروف پرتره آدولف هیتلر نیز در همین گروه قرار می‌گیرد.

ب ـ تمبرهای یادبودی

تمبرهای یادبودی معمولاً به مناسبت یک رویداد، سالگرد، نمایشگاه یا موضوع خاص منتشر می‌شوند و نسبت به تمبرهای عادی، تیراژ محدودتری دارند. این تمبرها از نظر هنری نیز تنوع بیشتری دارند و به همین دلیل، همواره از محبوب‌ترین شاخه‌های مجموعه‌داری محسوب می‌شوند.

ج ـ تمبرهای خیریه در آلمان هیتلری

یکی از جذاب‌ترین مجموعه‌های این دوره، تمبرهای خیریه هستند. در این نوع تمبرها، مبلغی بیش از هزینه واقعی خدمات پستی دریافت می‌شد و بخش اضافه آن به برنامه‌های اجتماعی و حمایتی اختصاص پیدا می‌کرد. امروزه این تمبرها علاوه بر ارزش تاریخی، به دلیل طراحی‌های متفاوت و تیراژ محدود، مورد توجه بسیاری از مجموعه‌داران قرار دارند.

د ـ تمبرهای رسمی و خدماتی

ادارات دولتی و برخی سازمان‌های رسمی از تمبرهای ویژه‌ای استفاده می‌کردند که تنها برای مکاتبات اداری اعتبار داشت. این تمبرها نسبت به نمونه‌های عادی کمتر در دست مردم قرار می‌گرفتند و به همین دلیل، برخی از آن‌ها امروزه کمیاب‌تر هستند.

هـ ـ تمبرهای مناطق اشغالی توسط نازی‌ها

یکی از جذاب‌ترین شاخه‌های تمبرشناسی این دوره، تمبرهای منتشرشده برای سرزمین‌هایی است که در سال‌های جنگ تحت اداره آلمان قرار داشتند. در بسیاری از این مناطق، تمبرهای موجود آلمان با اضافه‌چاپ نام منطقه مورد استفاده قرار گرفت و در برخی دیگر، مجموعه‌های اختصاصی طراحی و منتشر شد. به همین دلیل، تمبرهای مربوط به بوهم و موراویا، اوکراین، دولت عمومی لهستان و دیگر مناطق، امروزه جایگاه ویژه‌ای در میان مجموعه‌داران دارند و بخش مهمی از تاریخ پست اروپا را تشکیل می‌دهند.

4ـ نمونه تمبرهای مناطق تحت اشغال توسط آلمان نازی 

با آغاز جنگ جهانی دوم و گسترش قلمرو آلمان، نظام پستی نیز ناچار شد خود را با شرایط جدید تطبیق دهد. ایجاد ساختارهای اداری تازه در سرزمین‌های تحت اداره آلمان، به معنای نیاز به انتشار تمبرهایی بود که هم پاسخگوی نیازهای پستی باشند و هم با ساختار جدید هماهنگی داشته باشند. نتیجه این فرایند، شکل‌گیری یکی از متنوع‌ترین شاخه‌های تمبرشناسی جهان بود؛ تمبرهای مناطق اشغالی. در بسیاری از موارد، اداره پست برای صرفه‌جویی در زمان و هزینه، از تمبرهای موجود استفاده می‌کرد و تنها با افزودن یک اضافه‌چاپ (Overprint) یا تغییر عنوان منطقه، آن‌ها را به چرخه پستی وارد می‌کرد. در برخی مناطق نیز مجموعه‌های کاملاً جدیدی طراحی و منتشر شدند. امروزه همین تفاوت‌ها باعث شده است که تمبرهای مناطق اشغالی به یکی از جذاب‌ترین حوزه‌های مجموعه‌داری تبدیل شوند.

الف ـ تمبرهای مناطق اشغالی بوهم و موراویا

پس از تشکیل حکومت تحت‌الحمایه بوهم و موراویا، تمبرهای ویژه‌ای برای این منطقه منتشر شد. برخی از آن‌ها دارای طراحی اختصاصی بودند و برخی دیگر با اضافه‌چاپ از تمبرهای موجود تهیه شدند. این مجموعه‌ها به دلیل تنوع زیاد و تفاوت‌های چاپی، از محبوب‌ترین تمبرهای این دوره محسوب می‌شوند.

ب ـ تمبرهای اوکراین اشغالی 

در برخی مناطق اوکراین نیز تمبرهایی با اضافه‌چاپ ویژه منتشر شد. این تمبرها از نظر تاریخی اهمیت فراوانی دارند، زیرا تغییرات اداری و پستی آن دوران را به‌خوبی نشان می‌دهند. امروزه نمونه‌های سالم و اصیل این مجموعه‌ها همواره مورد توجه مجموعه‌داران قرار دارند.

ج ـ تمبرهای حکومت عمومی لهستان

دولت عمومی لهستان یکی دیگر از مناطقی بود که تمبرهای اختصاصی خود را داشت. این تمبرها از نظر طراحی، ارزش اسمی و شیوه انتشار، تفاوت‌هایی با تمبرهای رایج آلمان داشتند و امروزه شاخه مستقلی در تمبرشناسی اروپا به شمار می‌روند.

د ـ اهمیت تمبرهای مناطق اشغالی

ویژگی مشترک این تمبرها، محدود بودن محدوده استفاده و تنوع بسیار زیاد آن‌هاست. بسیاری از این نمونه‌ها تنها برای مدت کوتاهی در گردش بودند و به همین دلیل، برخی از آن‌ها امروز نسبت به تمبرهای عادی آلمان کمیاب‌تر هستند. همین ویژگی باعث شده است که مجموعه‌داران حرفه‌ای توجه ویژه‌ای به این شاخه از تمبرشناسی داشته باشند.

5 ـ تمبرهای خیریه آلمان

یکی از بخش‌های کمتر شناخته‌شده تاریخ پست آلمان، تمبرهای خیریه است. این تمبرها علاوه بر پرداخت هزینه خدمات پستی، نقش دیگری نیز ایفا می‌کردند.

الف ـ برنامه حمایت زمستانی (Winter Relief)

یکی از مشهورترین برنامه‌های اجتماعی آن دوران، طرح «حمایت زمستانی» بود. برای تأمین بخشی از منابع مالی این برنامه، مجموعه‌هایی از تمبرهای خیریه منتشر می‌شد که مبلغ فروش آن‌ها از ارزش واقعی خدمات پستی بیشتر بود و اختلاف قیمت به این طرح اختصاص پیدا می‌کرد.

ب ـ تفاوت با تمبرهای عادی

تمبرهای خیریه معمولاً دارای ارزش اسمی پستی به‌همراه مبلغی اضافه بودند. این ویژگی باعث می‌شد به‌راحتی از تمبرهای عادی قابل تشخیص باشند. علاوه بر این، بسیاری از آن‌ها از طراحی‌های هنری و مناسبتی بهره می‌بردند.

ج ـ جایگاه در مجموعه‌داری

به دلیل تیراژ محدودتر و تنوع طراحی، تمبرهای خیریه امروزه از محبوب‌ترین شاخه‌های تمبرشناسی به شمار می‌روند و بسیاری از مجموعه‌داران به‌صورت تخصصی تنها این گروه از تمبرها را گردآوری می‌کنند.

6 ـ چگونه تمبر اصل را از نمونه‌های تقلبی تشخیص دهیم؟

با افزایش علاقه مجموعه‌داران، نمونه‌های بازچاپ یا تقلبی برخی تمبرهای کمیاب نیز در بازار دیده می‌شود. به همین دلیل، بررسی اصالت تمبر پیش از خرید اهمیت زیادی دارد. برای پاسخ دقیق به این پرسش، آگاهی از موارد زیر ضروری است. 

الف ـ بررسی کیفیت چاپ تمبر

در تمبرهای اصل، خطوط طراحی، نوشته‌ها و جزئیات تصویر از وضوح بالایی برخوردارند. نمونه‌های تقلبی معمولاً کیفیت چاپ پایین‌تر و جزئیات کمتری دارند.

ب ـ بررسی کاغذ و دندانه تمبر

نوع کاغذ، ضخامت، بافت و دندانه‌های تمبر از مهم‌ترین معیارهای تشخیص اصالت هستند. تفاوت‌های جزئی در این بخش‌ها می‌تواند نشانه بازچاپ یا جعل باشد.

ج ـ بررسی مهر پستی روی تمبر

در تمبرهای مهرخورده، کیفیت و محل قرارگیری مهر نیز اهمیت دارد. مهرهای غیرطبیعی یا چاپ‌شده با روش‌های جدید ممکن است نشانه دستکاری باشند.

د ـ استفاده از منابع معتبر

برای تمبرهای ارزشمند، مراجعه به کاتالوگ‌های معتبر، نظر کارشناسان و خرید از فروشندگان شناخته‌شده، بهترین راه برای اطمینان از اصالت تمبر است. اکنون با دانستن این نکات می‌توانیم مهم‌ترین نمونه‌های تمبرهای دوران آلمان نازی را معرفی کنیم. پس تا پایان این مقاله مهم همراه ما باشید. 

بخش دوم: نمونه‌های مهم و مشهور تمبرهای آلمان هیتلری و مناطق اشغال‌شده توسط نازی‌ها

5ـ تمبر ۳۸۰+۱۲۰ هلر بوهم و موراویا؛ طرح پنجره قلعه پراگ

این تمبر 380+120 هلر بوهم و موراویا از مجموعه‌های خیریه و یادبودی حکومت تحت‌الحمایه بوهم و موراویا به شمار می‌رود و همزمان با سالگرد تولد آدولف هیتلر منتشر شده است. یکی از شاخص‌ترین ویژگی‌های این تمبر، تصویر پنجره مشهور قلعه پراگ است که در کنار ارزش اسمی آن، هویت بصری متفاوتی نسبت به بسیاری از تمبرهای هم‌دوره ایجاد کرده است. وجود دو عدد در ارزش اسمی تمبر (۳۸۰+۱۲۰ هلر) نشان می‌دهد که این تمبر از نوع خیریه است؛ به این معنا که بخشی از مبلغ پرداختی علاوه بر هزینه خدمات پستی، به برنامه‌های حمایتی و اجتماعی آن زمان اختصاص می‌یافت. این ویژگی، چنین تمبرهایی را در رده تمبرهای نیمه‌پستی یا خیریه قرار می‌دهد.

6 ـ تمبر ۱۲ رایش‌فنینگ آلمان؛ صلیب سرخ با پرتره نیم‌رخ آدولف هیتلر

تمبر ۱۲ رایش‌فنینگ صلیب سرخ آلمان، یکی از شناخته‌شده‌ترین تمبرهای خیریه این دوره است که با هدف حمایت از فعالیت‌های صلیب سرخ منتشر شد. همانند دیگر تمبرهای خیریه، این نمونه نیز علاوه بر کاربرد پستی، نقش مهمی در تأمین بخشی از منابع مالی برنامه‌های حمایتی داشت. طراحی این تمبر با پرتره نیم‌رخ آدولف هیتلر شناخته می‌شود؛ تصویری که در سال‌های پایانی حکومت او بر روی بسیاری از تمبرهای رسمی و خیریه نیز دیده می‌شود. کیفیت چاپ، هماهنگی رنگ‌ها و طراحی کلاسیک، این تمبر را به یکی از آثار شاخص تاریخ پست آلمان تبدیل کرده است.

7 ـ تمبر ۸۰ گروشن خدمات پستی لهستان؛ پرتره نیم‌رخ آدولف هیتلر

این تمبر به خدمات پستی مناطق تحت اداره آلمان در لهستان تعلق دارد و برای استفاده در مکاتبات اداری و رسمی منتشر شده بود. به همین دلیل، نسبت به بسیاری از تمبرهای رایج، کاربرد تخصصی‌تری داشت. طرح اصلی تمبر 80 گروشن خدمات پستی لهستان، پرتره نیم‌رخ آدولف هیتلر است که در مجموعه‌های خدماتی و اداری آن دوره بارها مورد استفاده قرار گرفت. با وجود شباهت ظاهری به برخی تمبرهای آلمان، این نمونه به دلیل محل انتشار و کاربرد اداری، در شاخه مستقلی از تمبرشناسی طبقه‌بندی می‌شود.

8 ـ تمبر ۱۴۰+۶۰ هلر بوهم و موراویا؛ طرح پنجره قلعه پراگ

این تمبر نیز بخشی از مجموعه یادبودی و خیریه بوهم و موراویاست که هم‌زمان با سالروز تولد آدولف هیتلر منتشر شد. طراحی آن با تصویر پنجره قلعه پراگ، ارتباط مستقیمی با معماری و هویت تاریخی این منطقه دارد و همین موضوع، آن را از بسیاری از تمبرهای هم‌دوره متمایز می‌کند. وجود ارزش اسمی دوگانه روی تمبر ۱۴۰+۶۰ هلر بوهم و موراویا نشان‌دهنده آن است که این تمبر علاوه بر پرداخت هزینه خدمات پستی، مبلغی اضافی را نیز برای برنامه‌های حمایتی در نظر گرفته بود. این ویژگی، آن را در گروه تمبرهای خیریه قرار می‌دهد.

9 ـ ست تمبرهای خدمات عمومی لهستان؛ پرتره نیم‌رخ آدولف هیتلر

این مجموعه تمبرهای خدمات عمومی لهستان شامل تمبرهایی است که برای استفاده در مکاتبات ادارات و سازمان‌های دولتی مناطق تحت اداره آلمان در لهستان منتشر شدند. برخلاف تمبرهای عادی که عموم مردم از آن‌ها استفاده می‌کردند، این تمبرها عمدتاً  در ساختار اداری و مکاتبات رسمی به کار می‌رفتند. پرتره نیم‌رخ آدولف هیتلر، عنصر اصلی طراحی این مجموعه است و از شناخته‌شده‌ترین طرح‌های تاریخ پست آلمان به شمار می‌رود. با این حال، تفاوت در نوع کاربرد و محل انتشار باعث شده است این مجموعه هویت مستقلی در دنیای تمبرشناسی داشته باشد.

10 ـ ست تمبرهای لهستان؛ پنجاه‌وچهارمین سالروز تولد آدولف هیتلر

این مجموعه تمبر لهستان همزمان با پنجاه‌وچهارمین سالروز تولد آدولف هیتلر منتشر شد و یکی از مجموعه‌های مناسبتی مناطق تحت اداره آلمان در لهستان به شمار می‌رود. چنین تمبرهایی معمولاً برای مدت محدودی در گردش بودند و به همین دلیل امروزه از نظر تاریخی اهمیت ویژه‌ای دارند. طراحی هماهنگ، چاپ باکیفیت و انتشار در قالب یک مجموعه، این ست را به گزینه‌ای مناسب برای علاقه‌مندان به تمبرهای یادبودی تبدیل کرده است. علاوه بر این، ارتباط مستقیم آن با تاریخ پست لهستان در سال‌های جنگ جهانی دوم، ارزش پژوهشی این مجموعه را نیز افزایش می‌دهد.

11 ـ تمبر شبکه پست نظامی آلمان؛ پرتره نیم‌رخ آدولف هیتلر

تمبر شبکه پست نظامی آلمان یادآور یکی از مهم‌ترین بخش‌های خدمات ارتباطی در دوران جنگ جهانی دوم بود که وظیفه انتقال نامه‌ها، اسناد و مرسولات میان یگان‌های نظامی و همچنین ارتباط نیروها با خانواده‌هایشان را به عهده داشت. تمبرهای مورد استفاده در این شبکه، امروزه بخشی از تاریخ پست نظامی اروپا محسوب می‌شوند و برای مجموعه‌داران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند. این تمبر با طراحی پرتره نیم‌رخ آدولف هیتلر، به یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌های تمبرهای مرتبط با شبکه پستی نظامی تبدیل شده است. هرچند از نظر ظاهری شباهت‌هایی با برخی تمبرهای عادی آن دوره دارد.

12 ـ ست تمبرهای حکومت لهستان؛ پرتره نیم‌رخ آدولف هیتلر

این مجموعه تمبر حکومت عمومی لهستان یکی از کامل‌ترین نمونه‌های تمبرهای منتشرشده برای حکومت عمومی لهستان در دوران جنگ جهانی دوم است. وجود ارزش‌های اسمی مختلف در قالب یک مجموعه، این ست را به گزینه‌ای جذاب برای مجموعه‌داران تبدیل کرده است؛ زیرا بخشی از نظام تعرفه‌های پستی آن دوره را در کنار یکدیگر به نمایش می‌گذارد. تمامی تمبرهای این مجموعه با پرتره نیم‌رخ آدولف هیتلر طراحی شده‌اند؛ تصویری که در سال‌های پایانی حکومت او به یکی از رایج‌ترین طرح‌های تمبرهای رسمی تبدیل شد. با این حال، تعلق این مجموعه به حکومت عمومی لهستان باعث شده است که در شاخه‌ای مستقل از تمبرهای آلمان مورد بررسی قرار گیرد.

13 ـ تمبر ۳۸+۱۲ فنینگ آلمان؛ پرتره نیم‌رخ آدولف هیتلر

تمبر ۳۸+۱۲ فنینگ از جمله تمبرهای خیریه آلمان است که علاوه بر ارزش اسمی پستی، مبلغی اضافه برای برنامه‌های حمایتی و اجتماعی در نظر گرفته شده بود. وجود دو عدد در ارزش اسمی این تمبر، آن را به‌راحتی از تمبرهای عادی متمایز می‌کند. در طراحی این تمبر از پرتره نیم‌رخ آدولف هیتلر استفاده شده است؛ طرحی که در بسیاری از مجموعه‌های خیریه، یادبودی و رسمی سال‌های پایانی جنگ جهانی دوم دیده می‌شود.

14 ـ ست تمبرهای آلمان؛ پرتره نیم‌رخ آدولف هیتلر

این ست تمبرهای آلمان با نیم رخ آدولف هیتلر یکی از شناخته‌شده‌ترین مجموعه‌های تمبرهای عادی آلمان در سال‌های پایانی حکومت آدولف هیتلر است. تمبرهای این مجموعه در ارزش‌های اسمی مختلف منتشر شدند و بخش عمده‌ای از مکاتبات روزمره مردم، سازمان‌ها و ادارات با استفاده از آن‌ها انجام می‌شد. ویژگی اصلی این مجموعه، طراحی یکپارچه با پرتره نیم‌رخ آدولف هیتلر است که در رنگ‌ها و ارزش‌های متفاوت چاپ شد. همین تنوع باعث شده است که بسیاری از مجموعه‌داران تلاش کنند تمام ارزش‌های اسمی این سری را در قالب یک مجموعه کامل گردآوری کنند.

15 ـ تمبر ۱۲ گروشن لهستان؛ پرتره نیم‌رخ آدولف هیتلر

تمبر ۱۲ گروشن لهستان یکی از نمونه‌های پرکاربرد در نظام پستی حکومت عمومی لهستان بود و برای ارسال بسیاری از مرسولات روزمره مورد استفاده قرار می‌گرفت. همین کاربرد گسترده باعث شد این تمبر به یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌های منتشرشده در آن دوره تبدیل شود. طراحی آن بر پایه پرتره نیم‌رخ آدولف هیتلر است؛ طرحی که در ارزش‌های اسمی مختلف نیز انتشار یافت و بخش مهمی از تمبرهای رایج آن زمان را تشکیل داد. اگرچه این تمبر از نظر ظاهری ساده به نظر می‌رسد، اما از منظر تاریخ پست، نمونه‌ای مهم از ساختار ارتباطی مناطق تحت اداره آلمان به شمار می‌رود.